BÀI HỌC HẰNG NGÀY

 Thứ Tư ngày 19 tháng 12, 2018

GIÁO TRÌNH Trường Bô KinhHòa thượng Thích Minh Châu dịch Việt.

Trường Bộ Kinh
Digha Nikaya

GIÁO TRÌNH TRƯỜNG BỘ KINH HƯỚNG DẪN BÀI HỌC

NGÀY 19/12/2018

 


 

31. Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt (Singàlovàda sutta)

TƯƠNG QUAN NGƯỜI XUẤT GIA VÀ CƯ SĨ

Trong Phật Pháp sự tương quan giữa hai giới xuất gia và tại gia không có sự ràng buộc của thẩm quyền hay bổn phận. Mà thay vào đó là lòng từ ái và trợ duyên để hành thiện, tu tập. Ở cương vị của người cư sĩ thì sự hộ độ vật chất được Đức Phật nêu rõ. Ngược lại người xuất gia thì nên quan tâm lẽ sống tinh thần, giúp cư sĩ tránh việc ác làm điều  lành.

 

Đối với hàng xuất gia Đức Phật dạy người cư sĩ nên làm năm điều: (1) cư xử với thân nghiệp từ ái - mettena kāyakammena ; (2) cư xử với khẩu nghiệp từ ái -  mettena vacīkammena ; (3) cư xử với ý nghiệp từ ái - mettena manokammena ;  (4) mở rộng cửa để đón tiếp - anāvaṭadvāratāya; (5) cúng dường các vật dụng cần thiết - āmisānuppadānena.

Đối với hàng cư sĩ, Đức Phật dạy các vị xuất gia nên làm năm điều: (1) Khuyên ngăn không làm điều ác - pāpā nivārenti; (2) tạo điều điện làm việc hiền thiện - kalyāṇe nivesenti; (3) Đối xử với lòng lân mẫn - kalyāṇena manasā anukampanti; (4) dạy những pháp chưa từng được nghe -  assutaṁ sāventi(5) làm sáng tỏ  những pháp đã được nghe - sutaṁ pariyodāpenti; (6) hướng dẫn con đường sanh về cõi phúc lạc - saggassa maggaṁ ācikkhanti.

Tại các quốc gia Phật giáo thì những điều được nêu ở đoạn kinh nầy nổi bật trong sinh hoạt hằng ngày. Có thể nói sự tương quan tốt đẹp tăng, tục là yếu tính để Đạo Phật tồn tại xuyên suốt hơn 25 thế kỷ qua. Ajahn Sumedho từng nói rằng cho đến khi nào mà sự tương quan giữa hai giới xuất gia và tại gia ở Âu Mỹ giống như các quốc gia Phật giáo thì Phật Pháp mới thật sự mọc rễ ở vùng đất nầy.

Bài kinh Lời Dạy Cho Thi Ca La cũng kết thúc với một kệ ngôn có thể dùng là kinh nhật tụng và sự quy ngưỡng Tam Bảo của Singàla. Bài kinh nầy đã trở thành kiểu mẫu cho sự hướng dẫn đời sống cư sĩ và được nhiều học giả xem là nền tãng để trình bày về luân lý đạo đức học theo Phật giáo.

CHÁNH KINH

33. Này Gia chủ tử, có năm cách vị thiện nam tử đối xử với các vị Sa-môn, Bà-la-môn như phương Trên: Có lòng từ trong hành động về thân; có lòng từ trong hành động về khẩu; có lòng từ trong hành động về ý; mở rộng cửa để đón các vị ấy; cúng dường các vị ấy các vật dụng cần thiết. Này Gia chủ tử, các vị Bà-la-môn, Sa-môn được vị thiện nam tử đối xử như phương Trên theo năm cách như vậy, có lòng thương tưởng vị thiện nam tử ấy theo năm cách sau đây: Ngăn họ không làm điều ác; khuyến khích họ làm điều thiện; thương xót họ với tâm từ bi, dạy họ những điều chưa nghe; làm cho thanh tịnh điều đã được nghe; chỉ bày con đường đưa đến cõi Trời.

Này Gia chủ tử, các vị Sa-môn, Bà-la-môn được thiện nam tử đối xử như phương Trên với năm cách, và các vị Sa-môn, Bà-la-môn có lòng thương tưởng vị thiện nam tử theo năm cách. Như vậy phương Trên được che chở, được trở thành an ổn và thoát khỏi các sự sợ hãi.

Thế Tôn thuyết giảng như vậy.

34. Thiện thệ thuyết giảng xong, bậc Ðạo Sư lại giảng thêm:

Cha mẹ là phương Ðông,
Sư trưởng là phương Nam,
Vợ chồng là phương Tây,
Bạn bè là phương Bắc,
Nô bộc là phương Dưới,
Sa-môn, Bà-la-môn,
Có nghĩa là phương Trên.
Cư sĩ vì gia đình,
Ðảnh lễ phương hướng ấy.
Kẻ trí giữ Giới, Luật,
Từ tốn và biện tài,
Khiêm nhường và nhu thuận,
Nhờ vậy được danh xưng.
Dậy sớm không biếng nhác,
Bất động giữa hiểm nguy,
Người hiền, không phạm giới,
Nhờ vậy được danh xưng.
Nhiếp chúng, tạo nên bạn,
Từ ái, tâm bao dung,
Dẫn đạo, khuyến hóa đạo,
Nhờ vậy được danh xưng.
Bố thí và ái ngữ,
Lợi hành bất cứ ai,
Ðồng sự trong mọi việc,
Theo trường hợp xử sự.
Chính những nhiếp sự này,
Khiến thế giới xoay quanh,
Như bánh xe quay lăn,
Vòng theo trục xe chính.
Nhiếp sự này vắng mặt,
Không có mẹ hưởng thọ,
Hay không cha hưởng thọ,
Sự hiếu kính của con.
Do vậy bậc có trí,
Ðối với nhiếp pháp này,
Như quán sát chấp trì,
Nhờ vậy thành vĩ đại,
Ðược tán thánh, danh xưng.

35. Khi được nghe vậy, Singàlaka, gia chủ tử bạch Thế Tôn: "Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn! Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho người bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn dùng nhiều phương tiện trình bày, giải thích. Bạch Thế Tôn, nay con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và chúng Tỷ-kheo. Mong Thế Tôn nhận con làm đệ tử, từ nay trở đi cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

 

THẢO LUẬN

 

-ooOoo-

@@@