MÔN HỌC KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYA
Tập V–Chương 51. Tương Ưng Thần Túc-Phẩm Chấn Động Ngôi Đền - SN 51.16 đến 20-
Bài 643. MỘT SỐ KINH CUỐI PHẨM CHẤN ĐỘNG NGÔI ĐỀN -
.. .

5 bài kinh sau đây là những bài cuối của Phẩm Chấn Động Ngôi Đền. Tất cả ý nghĩa đều đã được đề cập trong những bài kinh trước đây trong Chương Tương Ưng Thần Túc nên gom lại thành một bài để ôn nhắc và chiêm nghiệm.

Kinh Văn

Kinh Các Sa-môn và Bà-la-môn I

"Này các Tỳ-khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ đã chứng đắc đại thần lực và đại uy lực, tất cả đều nhờ đã tu tập và trau dồi bốn pháp Thần túc. Bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong tương lai sẽ chứng đắc đại thần lực và đại uy lực, tất cả sẽ đều nhờ tu tập và trau dồi bốn pháp Thần túc. Bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong hiện tại đang chứng đắc đại thần lực và đại uy lực, tất cả đều nhờ đã tu tập và trau dồi bốn pháp Thần túc.

Bốn pháp ấy là gì? Ở đây, này các Tỳ-khưu, một Tỳ-khưu tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Dục và các hành tinh tấn. Vị ấy tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Cần... Định do Tâm... Định do Thẩm và các hành tinh tấn.

Này các Tỳ-khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ... trong tương lai... trong hiện tại có đại thần lực và đại uy lực, tất cả đều nhờ đã tu tập và trau dồi bốn pháp Thần túc này."

Kinh Các Sa-môn và Bà-la-môn II

"Này các Tỳ-khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ đã thi triển các loại thần thông khác nhau, như là: từ một thân hiện ra nhiều thân... tự tại với thân cho đến cõi Phạm thiên — tất cả đều nhờ đã tu tập và trau dồi bốn pháp Thần túc.

Bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong tương lai sẽ thi triển các loại thần thông khác nhau... tất cả sẽ đều nhờ tu tập và trau dồi bốn pháp Thần túc.

Bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong hiện tại đang thi triển các loại thần thông khác nhau... tất cả đều nhờ đã tu tập và trau dồi bốn pháp Thần túc.

Bốn pháp ấy là gì? Ở đây, này các Tỳ-khưu, một Tỳ-khưu tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Dục và các hành tinh tấn. Vị ấy tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Cần... Định do Tâm... Định do Thẩm và các hành tinh tấn.

Này các Tỳ-khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ... trong tương lai... trong hiện tại thi triển các loại thần thông khác nhau... tất cả đều nhờ đã tu tập và trau dồi bốn pháp Thần túc này."

Kinh Một Vị Tỳ-khưu

"Này các Tỳ-khưu, chính nhờ tu tập và trau dồi bốn pháp Thần túc mà một Tỳ-khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong đời này, tự mình chứng tri với thắng trí, chứng đạt và an trú trong tâm giải thoát vô lậu, tuệ giải thoát.

Bốn pháp ấy là gì? Ở đây, này các Tỳ-khưu, một Tỳ-khưu tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Dục và các hành tinh tấn. Vị ấy tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Cần... Định do Tâm... Định do Thẩm và các hành tinh tấn.

Này các Tỳ-khưu, chính nhờ tu tập và trau dồi bốn pháp Thần túc này mà một Tỳ-khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong đời này, tự mình chứng tri với thắng trí, chứng đạt và an trú trong tâm giải thoát vô lậu, tuệ giải thoát."

Kinh Bài Giảng

"Này các Tỳ-khưu, Ta sẽ giảng cho các Thầy về thần thông, về nền tảng của thần thông, về sự tu tập bốn Thần túc, và con đường dẫn đến sự tu tập bốn Thần túc.

Và này các Tỳ-khưu, thế nào là thần thông? Ở đây, này các Tỳ-khưu, một Tỳ-khưu thi triển các loại thần thông: từ một thân hiện ra nhiều thân... tự tại với thân cho đến cõi Phạm thiên. Đây gọi là thần thông.

Và này các Tỳ-khưu, thế nào là cơ sở của thần thông (Thần túc)? Đó chính là lộ trình và phương pháp dẫn đến việc chứng đắc thần thông, đạt được thần thông. Đây gọi là cơ sở của thần thông.

Và này các Tỳ-khưu, thế nào là sự tu tập các cơ sở của thần thông? Ở đây, này các Tỳ-khưu, một Tỳ-khưu tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Dục và các hành tinh tấn. Vị ấy tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Cần... Định do Tâm... Định do Thẩm và các hành tinh tấn. Đây gọi là sự tu tập các cơ sở của thần thông.

Và này các Tỳ-khưu, thế nào là con đường dẫn đến sự tu tập các cơ sở của thần thông? Đó chính là Thánh đạo Tám ngành; tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Đây gọi là con đường dẫn đến sự tu tập các cơ sở của thần thông."

Kinh Phân Tích

"Này các Tỳ-khưu, bốn pháp Thần túc này, khi được tu tập và trau dồi, sẽ đem lại quả lớn và lợi ích lớn.

Và này các Tỳ-khưu, thế nào là bốn pháp Thần túc được tu tập và trau dồi để đem lại quả lớn và lợi ích lớn?

Ở đây, này các Tỳ-khưu, một Tỳ-khưu tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Dục và các hành tinh tấn, với tư duy: 'Như vậy, ý muốn (Dục) của ta sẽ không quá thụ động (chùng), cũng không quá căng thẳng; không bị co rút bên trong, cũng không bị tán loạn bên ngoài.' Vị ấy an trú trong sự quán sát trước và sau: 'Như trước thế nào, sau cũng vậy; như sau thế nào, trước cũng vậy; như dưới thế nào, trên cũng vậy; như trên thế nào, dưới cũng vậy; như ban ngày thế nào, ban đêm cũng vậy; như ban đêm thế nào, ban ngày cũng vậy.' Như vậy, với một tâm thức rộng mở và không bị bao phủ, vị ấy tu tập một tâm chói sáng rạng rỡ.

Vị ấy tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Tấn... Định do Tâm... Định do Thẩm... vị ấy tu tập một tâm chói sáng rạng rỡ.

(i. Phân tích về Dục)

Này các Tỳ-khưu, thế nào là ý muốn (Dục) quá thụ động? Đó là ý muốn đi kèm với sự dã dượi, liên kết với sự dã dượi. Đây gọi là ý muốn quá thụ động.

Thế nào là ý muốn quá căng thẳng? Đó là ý muốn đi kèm với sự dao động (trạo cử), liên kết với sự dao động. Đây gọi là ý muốn quá căng thẳng.

Thế nào là ý muốn bị co rút bên trong? Đó là ý muốn đi kèm với hôn trầm và thụy miên, liên kết với hôn trầm và thụy miên. Đây gọi là ý muốn bị co rút bên trong.

Thế nào là ý muốn bị tán loạn bên ngoài? Đó là ý muốn liên tục bị tán loạn ra bên ngoài, liên tục bị xao động do năm món dục lạc. Đây gọi là ý muốn bị tán loạn bên ngoài.

Và này các Tỳ-khưu, làm thế nào một Tỳ-khưu an trú quán sát trước và sau: 'Như trước thế nào, sau cũng vậy; như sau thế nào, trước cũng vậy'? Ở đây, này các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu nắm giữ tốt tướng của trước và sau, khéo tác ý, khéo xem xét, khéo thấu triệt bằng trí tuệ. Bằng cách này, vị ấy an trú quán sát trước và sau.

Và này các Tỳ-khưu, làm thế nào một Tỳ-khưu an trú 'như dưới thế nào, trên cũng vậy; như trên thế nào, dưới cũng vậy'? Ở đây, này các Tỳ-khưu, một Tỳ-khưu quán sát chính thân thể này từ dưới lòng bàn chân trở lên, từ đỉnh tóc trở xuống, bao bọc bởi lớp da, chứa đầy những thứ bất tịnh khác nhau: 'Trong thân này có tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, tủy, thận, tim, gan, màng phổi, lách, phổi, ruột, màng ruột, phân, mật, đàm, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, mỡ sa, nước miếng, nước mũi, nước ở khớp xương, nước tiểu.' Bằng cách này, một Tỳ-khưu an trú 'như dưới thế nào, trên cũng vậy; như trên thế nào, dưới cũng vậy.'

Và này các Tỳ-khưu, làm thế nào một Tỳ-khưu an trú 'như ban ngày thế nào, ban đêm cũng vậy; như ban đêm thế nào, ban ngày cũng vậy'? Ở đây, này các Tỳ-khưu, vào ban đêm, vị ấy tu tập Thần túc pháp sở hữu Định do Dục và các hành tinh tấn với cùng những phẩm chất, cùng những đặc điểm, cùng những phương diện như vị ấy tu tập vào ban ngày. Hoặc vào ban ngày, vị ấy tu tập... như vị ấy tu tập vào ban đêm. Bằng cách này, vị ấy an trú 'như ban ngày thế nào, ban đêm cũng vậy; như ban đêm thế nào, ban ngày cũng vậy.'

Và này các Tỳ-khưu, làm thế nào một Tỳ-khưu với tâm rộng mở không bị bao phủ, tu tập một tâm chói sáng rạng rỡ? Ở đây, này các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu nắm giữ tốt quang tưởng (tưởng về ánh sáng), xác lập tốt tưởng về ban ngày. Bằng cách này, vị ấy tu tập một tâm chói sáng rạng rỡ.

(ii. Phân tích về Cần) (Tương tự như phần phân tích về Dục, áp dụng cho tinh tấn)

(iii. Phân tích về Tâm) (Tương tự như phần phân tích về Dục, áp dụng cho tâm)

(iv. Phân tích về Thẩm) (Tương tự như phần phân tích về Dục, áp dụng cho sự thẩm sát)

Khi bốn pháp Thần túc này được tu tập và trau dồi theo cách này, chúng sẽ đem lại quả lớn và lợi ích lớn.

Khi bốn pháp Thần túc này được tu tập và trau dồi theo cách này, một Tỳ-khưu thi triển các loại thần thông: từ một thân hiện ra nhiều thân... tự tại với thân cho đến cõi Phạm thiên...

Khi bốn pháp Thần túc này được tu tập và trau dồi theo cách này, một Tỳ-khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong đời này, tự mình chứng tri với thắng trí, chứng đạt và an trú trong tâm giải thoát vô lậu, tuệ giải thoát."

 Tỳ khưu Giác Đẳng dịch và biên soạn giáo trình

 Bản dịch của Hoà thượng Thích Minh Châu

Tương Ưng Như Ý Túc

-ooOoo-

II. Phẩm Lầu Rung Chuyển

16.VI. Sa-Môn, Bà-La-Môn hay Ðại Thần Thông (S.v,273)

1) ...

2) -- Những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ, này các Tỷ-kheo, có thần lực lớn, có uy lực lớn; tất cả những vị ấy đều nhờ tu tập, nhờ làm cho sung mãn bốn như ý túc.

3) Những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong tương lai, này các Tỷ-kheo, có thần lực lớn, có uy lực lớn; tất cả những vị ấy đều nhờ tu tập, nhờ làm cho sung mãn bốn như ý túc.

4) Những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời hiện tại, này các Tỷ-kheo, có thần lực lớn, có uy lực lớn; tất cả những vị ấy đều nhờ tu tập, nhờ làm cho sung mãn bốn như ý túc. Thế nào là bốn?

5) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập như ý túc câu hữu với dục định tinh cần hành... tinh tấn định... tâm định... tu tập như ý túc câu hữu với tư duy định tinh cần hành.

6) Những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ này các Tỷ-kheo, có đại thần lực... sẽ có đại thần lực, đại uy lực... có đại thần lực, có đại uy lực; tất cả những vị ấy đều nhờ tu tập, nhờ làm cho sung mãn bốn như ý túc.

17.VII. Sa-Môn, Bà-La-Môn hay Kiêu Mạn (S.v,274)

1) ...

2) -- Phàm những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ, này các Tỷ-kheo, đã thực hiện nhiều loại thần thông: Một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân, hiện hình, biến hình, đi ngang qua tường, qua thành lũy, qua núi như đi ngang hư không, trồi lên, độn thổ, ngang qua đất liền như ở trong nước, đi trên nước không nứt ra như đi trên đất liền, ngồi kiết-già đi trên hư không như con chim, với bàn tay chạm và rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại uy lực như vậy, có thể tự thân bay đến cõi Phạm thiên; tất cả những vị ấy đều nhờ tu tập, nhờ làm cho sung mãn bốn như ý túc.

3) Phàm những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong tương lai, này các Tỷ-kheo, sẽ thực hiện nhiều loại thần thông: Một thân hiện ra nhiều thân... bay đến cõi Phạm thiên; tất cả những vị này đều nhờ tu tập, nhờ làm cho sung mãn bốn như ý túc.

4) Phàm những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong hiện tại, này các Tỷ-kheo, sẽ thực hiện nhiều loại thần thông: Một thân hiện ra nhiều thân... bay đến cõi Phạm thiên; Tất cả những vị này đều nhờ tu tập, nhờ làm cho sung mãn bốn như ý túc. Thế nào là bốn?

5) Ở đây, này các Tỷ-kheo, tu tập như ý túc câu hữu với dục định tinh cần hành... tinh tấn định... tâm định... tu tập như ý túc câu hữu với tư duy định tinh cần hành.

6) Phàm những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ, đã thực hiện nhiều loại thần thông... sẽ thực hiện nhiều loại thần thông... thực hiện nhiều loại thần thông...; tất cả những vị ấy đều nhờ tu tập, nhờ làm cho sung mãn bốn như ý túc này.

18.VIII Tỷ-Kheo (S.v,275)

1) ...

2) -- Do tu tập, do làm cho sung mãn bốn như ý túc này, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo sau khi đoạn diệt các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Thế nào là bốn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập như ý túc câu hữu với dục định tinh cần hành... tinh tấn định... tâm định... tu tập như ý túc câu hữu với tư duy định tinh cần hành. Chính nhờ tu tập, nhờ làm cho sung mãn bốn như ý túc này, này các Tỷ-kheo, một Tỷ-kheo đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.

19.IX. Thuyết Pháp hay Tu Tập (S.v,276)

1) ...

2) -- Này các Tỷ-kheo, Ta sẽ thuyết cho các Ông về như ý (Iddhi), về như ý túc, về tu tập như ý túc, và về con đường đưa đến tu tập như ý túc. Hãy lắng nghe.

3) Này các Tỷ-kheo, thế nào là như ý? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo thực hiện nhiều loại thần thông: Một thân hiện ra nhiều thân... có thể tự thân bay đến cõi Phạm thiên. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là như ý (Iddhi).

4) Này các Tỷ-kheo, thế nào là như ý túc? Con đường nào, đạo lộ nào, này các Tỷ-kheo, đưa đến chứng được như ý, chứng đắc như ý. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là như ý túc.

5) Này các Tỷ-kheo, thế nào là sự tu tập như ý túc? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập như ý túc câu hữu với dục định tinh cần hành... tinh tấn định... tâm định... tu tập như ý túc câu hữu với tư duy định tinh cần hành. Này các Tỷ-kheo, đây gọi là tu tập như ý túc.

6) Này các Tỷ-kheo, thế nào là con đường đưa đến tu tập như ý túc? Ðây là Thánh đạo tám ngành, tức là chánh tri kiến... chánh định. Này các Tỷ-kheo, đây là con đường đưa đến sự tu tập như ý túc.

20.X. Phân Tích (S.v,276)

I

1) ...

2) -- Có bốn như ý túc này, này các Tỷ-kheo, được tu tập, được làm cho sung mãn, có quả lớn, có lợi ích lớn. Tu tập như thế nào làm cho sung mãn như thế nào, này các Tỷ-kheo, bốn như ý túc này có quả lớn, có lợi ích lớn?

3) Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tu tập như ý túc câu hữu với dục định tinh cần hành (nghĩ rằng): "Như vậy, dục của ta sẽ không có quá thụ động, sẽ không có quá hăng say, sẽ không co rút phía trong, sẽ không phân tán phía ngoài, an trú với tưởng trước sau đồng đẳng..". Như vậy, với tâm rộng mở, với tâm không gò bó, với tâm chói sáng, vị ấy tu tập tâm... tinh tấn định... tâm định... tu tập như ý túc câu hữu với tư duy định tinh cần hành (nghĩ rằng): "Như vậy, tư duy của ta sẽ không quá thụ động..". Như vậy, với tâm rộng mở, với tâm không gò bó, với tâm chói sáng, vị ấy tu tập tâm.

II

4) Này các Tỷ-kheo, thế nào là dục quá thụ động? Dục nào, này các Tỷ-kheo, đi đôi với biếng nhác, tương ưng với biếng nhác, này các Tỷ-kheo, đây gọi là dục quá thụ động.

5) Này các Tỷ-kheo, thế nào là dục quá hăng say? Dục nào, này các Tỷ-kheo, đi đôi với trạo cử, tương ưng với dao động, này các Tỷ-kheo, đây gọi là dục quá hăng say.

6) Này các Tỷ-kheo, thế nào là dục bị co rút phía trong? Lòng dục nào, này các Tỷ-kheo, đi đôi với hôn trầm thụy miên, tương ưng với hôn trầm thụy miên, này các Tỷ-kheo, đây gọi là dục bị co rút phía trong.

7) Này các Tỷ-kheo, thế nào là dục bị phân tán phía ngoài? Lòng dục nào, này các Tỷ-kheo, hướng về phía ngoài, duyên năm dục công đức, bị phân tán, bị phân ly, này các Tỷ-kheo, đây gọi là dục bị phân tán phía ngoài.

8) Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo trú với tưởng trước sau đồng đẳng, trước thế nào, thời sau như vậy; sau thế nào, thời trước như vậy? Ở đây, này các Tỷ-kheo, tưởng trước sau của Tỷ-kheo được khéo nắm lấy, khéo tác ý, khéo thọ trì, khéo thể nhập với trí tuệ. Như vậy, này các Tỷ-kheo, trú với tưởng trước sau đồng đẳng, trước thế nào, thời sau như vậy; sau thế nào, thời trước như vậy.

9) Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo trú dưới thế nào, thời trên như vậy; trên thế nào thời dưới như vậy? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo quán thân này, từ bàn chân trở lên, từ đầu tóc trở xuống, bao bọc bởi da, đều đầy những vật bất tịnh; thân này có tóc, lông, móng, răng, da, thịt, dây gân, xương, tủy, thận, tim, gan, hoành cách mô, lá lách, phổi, ruột, màng ruột, bao tử, phân, mật, đàm, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, mỡ da, nước miếng, nước mũi, nước ở khớp xương, nước tiểu. Như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú dưới thế nào, thời trên như vậy; trên thế nào, thời dưới như vậy.

10) Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo trú ban ngày thế nào, thời ban đêm như vậy; ban đêm thế nào, thời ban ngày như vậy? Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ban ngày tu tập như ý túc câu hữu với dục định tinh cần hành, với hành tướng, đặc tướng, nhân tướng gì, thời ban đêm vị ấy tu tập như ý túc câu hữu với dục định tinh cần hành, với hành tướng, đặc tướng, nhân tướng ấy (yehi àkàrehi yehi lingehi yehi nimittehi). Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo trú ban ngày thế nào, thời ban đêm như vậy; ban đêm thế nào, thời ban ngày như vậy.

11) Này các Tỷ-kheo, thế nào là Tỷ-kheo với tâm rộng mở, với tâm không gò bó, với tâm chói sáng, vị ấy tu tập tâm? Ở đây, này các Tỷ-kheo, quang tưởng (alokasannà) của Tỷ-kheo, được khéo nắm lấy, tưởng ban ngày được khéo an trú. Như vậy, này các Tỷ-kheo, là Tỷ-kheo với tâm rộng mở, với tâm không gò bó, với tâm chói sáng, vị ấy tu tập tâm.

III.12-19; IV. 20-27; V.28-35.

(Giống như kinh 20 từ đoạn số 3 đến đoạn số 11. Chỉ khác là trước nói đến dục định, nay nói đến tinh tấn định, tâm định và tư duy định).

36) -- Tu tập như vậy, làm cho sung mãn như vậy, này các Tỷ-kheo, bốn như ý túc này có quả lớn, có lợi ích lớn. Này các Tỷ-kheo, tu tập bốn như ý túc như vậy, làm cho sung mãn như vậy, Tỷ-kheo thực hiện nhiều loại thần thông. Một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân... có thể tự thân bay đến cõi Phạm thiên.

37) Tu tập như vậy, làm cho sung mãn bốn như ý túc như vậy, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.