|
BÀI HỌC HẰNG NGÀY Chủ Nhật, ngày 22 tháng 08, 2021 MÔN HỌC THẮNG PHÁP ABHIDHAMMA
HƯỚNG DẪN BÀI HỌC
Tâm và tâm sở liên quan với nhau. Cần phải biết rõ tâm sở
phối hợp tâm (sampayogacetasika) và tâm nhiếp thu tâm
sở (saṅgahacitta).
A. Tâm
sở phối hợp tâm (sampayogacetasika)
1.
Tâm sở tợ tha phối hợp tâm:
a.
7 tâm sở tợ tha biến hành phối hợp với tất cả 121 tâm.
b.
6 tâm sở tợ tha biệt cảnh phối hợp tuỳ loại tâm.
Như sau:
- Tầm
phối hợp với 55 tâm là 3 tâm ý giới, 41 tâm dục ý thức giới
và 11 tâm sơ thiền.
- Tứ
phối hợp với 66 tâm là 55 tâm hữu tầm và 11 tâm nhị thiền.
- Thắng giải
phối hợp với 110 tâm là trừ ngũ song thức và tâm si hoài
nghi.
- Cần
phối hợp với 105 tâm là trừ 15 tâm quả vô nhân và 1 tâm khai
ngũ môn.
- Hỷ
phối hợp với 51 tâm là 18 tâm dục giới thọ hỷ, 11 tâm sơ
thiền, 11 tâm nhị thiền và 11 tâm tam thiền.
- Dục
phối hợp với 101 tâm là trừ 18 tâm vô nhân và 2 tâm si.
2. Tâm sở bất thiện phối hợp với tâm:
a. 4 tâm sở bất thiện biến hành phối hợp với tất cả 12 tâm bất
thiện.
b. 10 tâm sở bất thiện biệt cảnh phối hợp tâm bất thiện tuỳ
loại.
Như sau:
- Ba tham phần _ Tham phối hợp với 8 tâm tham. Tà
kiến phối hợp với 4 tâm tham tương ưng. Mạn phối hợp với
4 tâm tham bất tương ưng nhưng không nhất định.
- Bốn sân phần _ Sân phối hợp với 2 tâm sân. Tật,
lận, hối cũng phối hợp với 2 tâm sân nhưng không nhất
định và riêng từng thứ.
- Hai hôn phần _ Hôn trầm và thuỵ miên phối hợp
với 5 tâm bất thiện hữu trợ, không nhất định nhưng đi chung.
- Hoài nghi
phối hợp nhất định với tâm si tương ưng hoài nghi.
3. Tâm sở tịnh hảo phối hợp tâm:
a. 19 tâm sở tịnh hảo biến hành phối hợp với tất cả 91 tâm tịnh
hảo.
b. 6 tâm sở tịnh hảo biệt cảnh phối hợp tâm tịnh hảo tuỳ loại.
Như sau:
- Ba ngăn trừ phần _ chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng
phối hợp nhất định với 40 tâm siêu thế và đi chung; Phối hợp
bất định với 8 tâm thiện dục giới, đi riêng từng thứ.
- Hai vô lượng phần _ bi và tuỳ hỷ phối hợp bất
định với 16 tâm đổng lực dục giới tịnh hảo và 12 tâm sắc
giới thọ hỷ, đi riêng từng thứ.
- Tâm sở tuệ quyền phối hợp nhất định với 79 tâm là 12
tâm dục giới tịnh hảo tương ưng, 27 tâm đáo đại, 40 tâm siêu
thế.
B. Tâm nhiếp thu tâm sở (saṅgahacitta)
1. Tâm dục giới nhiếp tâm sở:
a. Tâm bất thiện nói tổng quát thì có 27 tâm sở phối hợp là 13
tâm sở tợ tha và 14 tâm sở bất thiện.
Chi tiết như sau:
- Tâm tham có 22 tâm sở phối hợp là 13 tợ tha, 4 si phần, 3
tham phần và 2 hôn phần. Nhưng trong đó, tâm tham thọ hỷ có
hỷ tâm sở, tâm tham thọ xả không có hỷ tâm sở; Tâm tham
tương ưng thì có tâm sở tà kiến nhưng không có tâm sở mạn,
tâm tham bất tương ưng thì có thể có tâm sở mạn nhưng không
có tâm sở tà kiến; Tâm tham vô trợ không có 2 tâm sở hôn
phần, tâm tham hữu trợ thì có thể có 2 tâm sở hôn phần.
- Tâm sân có 22 tâm sở phối hợp là 12 tâm sở tợ tha (trừ hỷ
tâm sở), 4 si phần, 4 sân phần và 2 hôn phần. Nhưng trong
đó, tâm sân nhất định phải có tâm sở sân, không nhất định
phải có tật hay lận hay hối; Tâm sân vô trợ không có 2 tâm
sở hôn phần, tâm sân hữu trợ có thể có 2 tâm sở hôn phần.
- Tâm si có 16 tâm sở phối hợp là 11 tâm sở tợ tha (trừ hỷ và
dục), 4 tâm sở si phần và tâm sở hoài nghi. Trong đó, tâm si
hoài nghi có tâm sở hoài nghi nhưng không có tâm sở thắng
giải; Tâm si phóng dật có thắng giải nhưng không có hoài
nghi.
b. Tâm thiện dục giới nói tổng quát thì có 38 tâm sở phối hợp
là 13 tâm sở tợ tha và 25 tâm sở tịnh hảo. Nhưng trong đó,
tâm đại thiện thọ hỷ có tâm sở hỷ, tâm đại thiện thọ xả thì
không có tâm sở hỷ; tâm đại thiện tương ưng có tâm sở tuệ
quyền, tâm đại thiện bất tương ưng thì không có tâm sở tuệ
quyền; Tâm đại thiện có thể có một trong năm tâm sở là chánh
ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, bi và tuỳ hỷ, hoặc không có
năm thứ nầy.
c. Tâm quả dục giới nói tổng quát thì có 33 tâm sở phối hợp là
13 tâm sở tợ tha, 19 tâm sở tịnh hảo biến hành và tâm sở tuệ
quyền.
Chi tiết như sau:
- Tâm quả vô nhân có 11 tâm sở phối hợp. Trong đó, ngũ song
thức chỉ có 7 tâm sở tợ tha biến hành phối hợp; Hai tâm tiếp
thâu và hai tâm quan sát thọ xả có 10 tâm sở tợ tha (trừ
cần, hỷ, dục) phối hợp; Tâm quan sát thọ hỷ có 11 tâm sở tợ
tha (trừ cần, dục) phối hợp.
- Tâm đại quả có 33 tâm sở phối hợp là 13 tâm sở tợ tha, 19
tâm sở tịnh hảo biến hành và tâm sở tuệ quyền. Nhưng trong
đó tâm đại quả thọ hỷ thì có tâm sở hỷ, còn tâm đại quả thọ
xả thì không có hỷ tâm sở; Tâm đại quả tương ưng thì có tâm
sở tuệ quyền phối hợp, còn tâm đại quả bất tương ưng thì
không có tuệ quyền phối hợp.
d. Tâm tố dục giới nói tổng quát có 35 tâm sở phối hợp là 13
tâm sở tợ tha, 22 tâm sở tịnh hảo (trừ 3 giới phần).
Chi tiết như sau:
- Tâm tố vô nhân có 12 tâm sở thợ tha phối hợp (trừ dục).
Trong đó, tâm khai ngũ môn có 10 tâm sở tợ tha phối hợp (trừ
cần, hỷ, dục); Tâm khai ý môn có 11 tâm sở tợ tha phối hợp
(trừ hỷ và dục); Tâm sinh tiếu có 12 tâm sở tợ tha phối hợp
(trừ dục).
- Tâm đại tố có 35 tâm sở phối hợp là 13 tâm sở tợ tha, 19 tâm
sở tịnh hảo biến hành, 2 vô lượng phần và tuệ quyền. Nhưng
trong đó, tâm đại tố thọ hỷ thì có tâm sở hỷ phối hợp, tâm
đại tố thọ xả thì không có tâm sở hỷ; Tâm đại tố tương ưng
thì có tâm sở tuệ quyền phối hợp, tâm đại tố bất tương ưng
thì không có tuệ quyền; Tâm đại tố có thể có một trong hai
tâm sở bi và tuỳ hỷ, hoặc không có hai thứ nầy.
2. Tâm sắc giới nhiếp tâm sở:
Tâm sắc giới gồm tâm
thiện, tâm quả và tâm tố. Tâm thiện sắc giới 5 thứ như thiện
sắc giới sơ thiền …v.v… Tâm quả sắc giới 5 thứ như
quả sắc giới sơ thiền …v.v… Tâm tố sắc giới 5 thứ tố
sắc giới sơ thiền …v.v… Ba loại tâm sắc giới đều có
đồng số tâm sở phối hợp, tổng quát thì có 35 tâm sở hợp là
13 tâm sở tạ tha, 19 tâm sở tịnh hảo biến hành, tâm sở tuệ
quyền và 2 tâm sở vô lượng phần, nhưng tâm sắc giới có thể
có một trong hai vô lượng phần, hoặc không có.
Chi tiết như sau:
- Tâm sắc giới sơ thiền được 35 tâm sở phối hợp, nhưng với 2 vô lượng phần thì có thể có một trong hai, hoặc không có.
3.
Tâm vô sắc giới nhiếp tâm sở:
Tâm vô sắc giới 12 thứ, gồm 4 tâm thiện, 4 tâm quả và 4 tâm
tố. Tất cả đều là ngũ thiền (với 2 chi thiền xả và nhứt
hành) và ba loại tâm đều có số tâm sở phối hợp như nhau nên
không cần nói chi tiết, chỉ nói tổng quát là tâm vô sắc giới
có 30 tâm sở phối hợp là 10 tâm sở tợ tha (trừ tầm, tứ, hỷ),
19 tâm sở tịnh hảo biến hành và 1 tâm sở tuệ quyền.
4.
Tâm siêu thế nhiếp tâm sở:
Tâm siêu thế có hai loại tâm, tâm thiện tức tâm đạo, tâm quả
dị thục vipāka
tức
tâm quả (phala); mỗi loại có 5 thứ tính theo bậc
thiền, nên có Đạo quả sơ thiền, đạo quả nhị thiền …v.v…
Nói tổng quát thì tâm siêu thế có 36 tâm sở phối hợp là 13
tâm sở tợ tha, 19 tâm sở tịnh hảo biến hành, 3 tâm sở giới
phần và 1 tâm sở tuệ quyền.
Chi tiết như sau:
- Tâm siêu thế sơ thiền có 36 tâm sở phối hợp nhất định.
Biên soạn giáo trình: Tỳ kheo Tuệ Siêuo:p>
@@@@@ I. Giới thiệu về tính năng mới của Room Level DELUXE - Hi-Fi Audio & Multichannel (Up to 3 Speakers at once)
-
Hi-Fi là
từ viết tắt của “high fidelity”, có nghĩa là độ chân
thực cao. Khi nói “âm thanh Hi-Fi” tức
là âm thanh có độ chân thực cao, sống động, không bị méo âm
hoặc bị lẫn tạp âm và gần như không có gì khác so với âm
thanh gốc.
-
Multichannel (cho phép người dùng có thể kết nối nhiều kênh âm thanh
cùng lúc ‘Room Level DELUXE cho phép sử dụng 3 kênh âm
thanh cùng lúc’
Minh hoạ về Multichannel
II.Quy tắc chung khi sử dụng Multichannel:
-
TT Giác Đẳng
với vai trò điều hợp sẽ bật micro để điều hợp thảo luận và TT Tuệ Siêu – TT
Tuệ Quyền – TT Pháp Tân – TT Pháp Đăng – Sư Nguyên Thông sẽ
đảm trách vai trò là người trả lời và chư vị khi được thỉnh
mời thì trực tiếp bật micro để người điều hợp biết là mình
có thể tham gia mà không cần phải gửi text trên Room. Khi
câu thảo luận được nêu ra hoàn tất thì chư vị có thể bắt đầu
trả lời luôn mà không cần phải chờ đợi như trước.
(Những ngày qua TT Tuệ Siêu đã sử dụng rất quen thuộc
tính năng nầy).
-
Các MC có
thể cầm micro liên tục khi dẫn chương trình cho đến khi đọc
nội dung bài học mà không cần phải tắt micro.
-
Ví dụ: TT
Tuệ Siêu là vị dẫn nhập cho chương trình mỗi ngày và với
Multichannel thì khi nghe lời thỉnh mời TT Tuệ Siêu sẽ chủ
động bật micro mà không cần chờ MC
‘hỏi Ngài có nghe âm thanh rõ không
or phải cho biết tín hiệu’.
-
Các MC là
“admin @ (A)” hoan hỷ lưu ý vì có thể cầm 3 micro cùng lúc
nên phải để ý những người tham gia nếu thấy có tín hiệu cầm
micro thì dùng chức năng (hạn chế
or bỏ qua thành viên). |