|
BÀI HỌC HẰNG NGÀY Thứ Sáu, ngày 01, tháng 08, 2025 MÔN HỌC THẮNG PHÁP PHỔ THÔNGTHẮNG PHÁP TẬP YẾU (ABHIDHAMMA SANGAHA) Bài 138. Đạo Duyên (Maggapaccaya)
Từ “magga” nghĩa là con đường, lối đi; “paccaya” nghĩa
là duyên. Đạo duyên chỉ cho nhân tố hỗ trợ hướng dẫn,
định hướng. Những pháp định hướng nầy thuờng được gọi là
đạo chi (hay chi đạo) (maggaṅga) bao gồm cả chánh đạo và
tà đạo.
Ngài Tịnh Sự dịch là đồ đạo duyên. Chữ “đồ” cũng là con
đường như trong các cụm từ “tiền đồ”, bản đồ, hay “bán
đồ nhi phế”. Ngài dịch là “đồ đạo duyên” để tránh chữ
“đạo duyên” vì có thể lầm lẫn với “trộm duyên” (như đạo
văn). Tuy vậy hai từ “đồ đạo” không phải là từ ghép được
dùng trong Hán ngữ và có thể hiểu thành cụm từ mang ý
nghĩa “đường tẻ của kẻ lạc lối”.
Những chi đạo thuộc chánh đạo bao gồm chánh kiến, chánh
tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh
tấn, chánh niệm, và chánh định. 8 đạo chi nầy nếu được
huân tu viên mãn dẫn đến đoạn trừ kiết sử, chứng ngộ
niết bàn. Tám chi đạo nầy chính là đạo đế được Đức Phật
chứng ngộ và truyền dạy trong tứ đế. Sự đồng sanh và kết
hợp nhuần nhuyễn 8 đạo chi thuộc chánh đạo chỉ xảy ra
khi đắc chứng sơ đạo, nhị đạo, tam đạo, và tứ đạo. Đây
là điều không thể có trong bất cứ trường hợp nào khác.
Như chánh ngữ, chánh nghệp, chánh mạng không thể sanh
khởi đồng thời trong một sát na tâm trong cuộc sống bình
thường mà chỉ có thể cùng sanh khởi trong lúc đắc đạo.
Một điểm cần lưu ý là khổ đế được tạo ra bởi tập đế
nhưng diệt đế không tạo ra bởi đạo đế. Đạo đế là con
đường đưa đến diệt đế như con đường dẩn tới hòn núi
nhưng không thể nói hòn núi tạo ra bời con đường.
Tám tà đạo gồm có tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp,
tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định. Pháp bản thể và
điểm đến của tám tà đạo mang tính cách hoàn toàn khác
với tám chi đạo thuộc chánh đạo. Tà ngữ, tà nghiệp, tà
mạng không có pháp bản thể riêng. Trong lúc
chánh niệm là thuộc tánh niệm thì
tà niệm không có thuộc tánh bất thiện làm bản
thể. Có thể nói nhưng chi đạo theo chánh đạo thuộc cả
hai phạm trù vi mô và vĩ mô. Trong lúc tà đạo thì chỉ
nói theo vĩ mô. Một người nói ác khẩu không thể chỉ bắt
nguồn từ một sát na mà là sự tập hợp của dòng tâm thức
bất thiện.
Nên lưu ý mặc dù có tám đạo chi thuộc chánh và tám đạo
chi thuộc tà cộng lại là 16 nhưng về bản thể pháp chỉ có
9:
Chánh kiến có pháp bản thể là thuộc tánh trí tuệ.
Tà kiến là thuộc tánh tà kiến.
Chánh tư duy và tà tư duy là thuộc tánh tầm.
Chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng là 3 thuộc tánh ngăn
trừ (chánh ngữ, chánh nghiệp), chánh mạng)
Tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng không có phảp bản thể riêng
biệt.
Chánh tinh tấn và tà tinh tấn là thuộc tánh cần.
Chánh niệm là thuộc tánh niệm.
Tà niệm không có thuộc tánh riêng.
Chánh định và tà định là thuộc tánh nhất hành.
Đạo chi mang tính cách rất khác với thiền chi. Đạo chi
giải theo Thắng Pháp, đặc biệt trong phần duyên hệ, soi
sáng rất nhiều những khác biệt giữa hai phạm trù vi mô
và vĩ mô cũng như sự cần thiết của Thắng Pháp Tạng với
những điểm không tìm thấy ở Kinh Tạng.
Năng duyên
gồm 9 đạo chi.
Sở duyên
gồm 103 tâm hữu nhân cộng 52 thuộc tánh, 17 sắc tâm, 20
sắc nghiệp tái tục hữu nhân.
18.
Đồ đạo duyên (Maggapaccayo)
Những pháp như cần (viriya), nhất hành (ekaggata), tầm
(vitakka), niệm (sati), chánh ngữ (sammāvācā), chánh
nghiệp (sammākammanta), chánh mạng (sammā ājīvo), trí
tuệ (paññā), và tà kiến (diṭṭhigata), những pháp này có
đặc tính dẫn lối đưa đường, gọi là đồ đạo (magga) hay
chi đạo (maggaṅga).
Chánh tạng giải thích:
Maggapaccayo’ti - Maggaṅgāni maggasampayuttakānaṃ
dhammānaṃ
taṃsamuṭṭhānānañca
rūpānaṃ maggapaccayena paccayo.
Gọi là đồ đạo duyên, tức là những chi đạo trợ các pháp
tương ưng đạo và các sắc tâm bằng đồ đạo duyên.
Chú giải:
Chín chi đạo đây thuộc pháp hỗn hợp (missakasaṅgaha)
phối hợp cả tâm thiện, tâm bất thiện và tâm vô ký nên đồ
đạo duyên có cả chi đạo thiện trợ tâm thiện với tâm sở
tươngưng, và sắc tâm thiện; Chi đạo bất thiện trợ tâm
bất thiện với tâm sở tương ưng, và sắc tâm bất thiện;
Chi đạo vô ký trợ tâm vô ký với tâm sở tương ưng, và sắc
tâm vô ký, sắc nghiệp tái tục.
Tâm sở nhất hành trong tâm vô nhân không thành chi đạo
và không có mãnh lực trợ pháp đồng sanh bằng đồ đạo
duyên. Tâm sở tầm và tâm sở cần trong tâm ý giới và ý
thức giới vô nhân cũng không thành chi đạo và không có
mãnh lực đồ đạo duyên.
Tỳ
khưu Giác Đẳng dịch và biên soạn giáo trình I. Giới thiệu về tính năng mới của Room Level DELUXE - Hi-Fi Audio & Multichannel (Up to 3 Speakers at once)
-
Hi-Fi là
từ viết tắt của “high fidelity”, có nghĩa là độ chân
thực cao. Khi nói “âm thanh Hi-Fi” tức
là âm thanh có độ chân thực cao, sống động, không bị méo âm
hoặc bị lẫn tạp âm và gần như không có gì khác so với âm
thanh gốc.
-
Multichannel (cho phép người dùng có thể kết nối nhiều kênh âm thanh
cùng lúc ‘Room Level DELUXE cho phép sử dụng 3 kênh âm
thanh cùng lúc’
Minh hoạ về Multichannel
II.Quy tắc chung khi sử dụng Multichannel:
-
TT Giác Đẳng
với vai trò điều hợp sẽ bật micro để điều hợp thảo luận và TT Tuệ Siêu – TT
Tuệ Quyền – TT Pháp Tân – TT Pháp Đăng – Sư Nguyên Thông sẽ
đảm trách vai trò là người trả lời và chư vị khi được thỉnh
mời thì trực tiếp bật micro để người điều hợp biết là mình
có thể tham gia mà không cần phải gửi text trên Room. Khi
câu thảo luận được nêu ra hoàn tất thì chư vị có thể bắt đầu
trả lời luôn mà không cần phải chờ đợi như trước.
(Những ngày qua TT Tuệ Siêu đã sử dụng rất quen thuộc
tính năng nầy).
-
Các MC có
thể cầm micro liên tục khi dẫn chương trình cho đến khi đọc
nội dung bài học mà không cần phải tắt micro.
-
Ví dụ: TT
Tuệ Siêu là vị dẫn nhập cho chương trình mỗi ngày và với
Multichannel thì khi nghe lời thỉnh mời TT Tuệ Siêu sẽ chủ
động bật micro mà không cần chờ MC
‘hỏi Ngài có nghe âm thanh rõ không
or phải cho biết tín hiệu’.
-
Các MC là
“admin @ (A)” hoan hỷ lưu ý vì có thể cầm 3 micro cùng lúc
nên phải để ý những người tham gia nếu thấy có tín hiệu cầm
micro thì dùng chức năng (hạn chế
or bỏ qua thành viên). |