|
BÀI HỌC HẰNG NGÀY Thứ Năm, ngày 09 tháng 12, 2021 MÔN HỌC THẮNG PHÁP ABHIDHAMMAChương VI. TOÁT YẾU TƯƠNG TẬP (Samuccayasaṅgaha) Bài 44. TOÁT YẾU HỖN HỢP (Missakasaṅgaha)- Về Thập nhị chi đạo (dvādasa maggaṅgāni)
Chánh đạo và tà đạo là hai từ ngữ rất phổ thông khi nói về
tôn giáo hay tín ngưỡng. Trong Phật Pháp, khi nói về bát
chánh đạo chẳng những là đề tài quan trọng mà còn chứa đựng
những hướng dẫn cụ thể về con đường dẫn đến giác ngộ giải
thoát. Đối lập với bát chánh đạo là bát tà đạo. Sự nhập
chung và liệt kê pháp bản thể của chi đạo có nhiều điểm gây
ngạc nhiên cho người học Phật. Ngay cả con số 12 cũng cần
được tìm hiểu cẩn thận.
3. Thập nhị chi đạo (dvādasa
maggaṅgāni)
Đạo _ magga là con đường, Chi đạo là những pháp như
con đường dẫn đến đích điểm.
Trong kinh tạng thì có 16 đạo lộ: 8 đạo lộ dẫn đến cõi vui
và níp bàn, gọi là bát chánh đạo (chánh kiến, chánh tư duy,
chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh
niệm và chánh định), 8 đạo lộ dẫn đến cõi khổ, gọi là bát tà
đạo (tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà niệm, tà nghiệp, tà
mạng, tà tinh tấn, tà niệm và tà định).
Trong thắng pháp vì lấy theo pháp thực tính có chi pháp
riêng nên chỉ kể có 12 chi đạo; còn 4 chi đạo là tà ngữ, tà
nghiệp, tà mạng và tà niệm thì đó là tâm bất thiện nói quấy,
làm quấy, nuôi mạng quấy, nhớ điều quấy.
Mười hai chi đạo với chín chi pháp như sau:
1/ Chánh kiến (sammādiṭṭhi)
có chi pháp là tâm sở trí tuệ trong 79 tâm hợp trí. Là sự
thấy hiểu đúng chân lý, nhân quả, thực tướng …v.v…
2/ Chánh tư duy (sammāsaṅkappo)
có
chi pháp là tâm sở tầm trong 35 tâm tịnh hảo hữu tầm. Là sự
hướng tâm chân chính, suy nghĩ tốt đẹp …v.v…
3/ Chánh ngữ (sammāvācā)
chi
pháp là tâm sở chánh ngữ hiệp trong 8 tâm đại thiện và 40
tâm siêu thế. Là sự nói chân chánh, hay ngăn trừ khẩu hành
ác.
4/ Chánh nghiệp (sammākammanto)
có
chi pháp là tâm sở chánh nghiệp hiệp trong 8 tâm đại thiện
và 40 tâm siêu thế. Là sự hành động chân chánh, hay sự ngăn
trừ thân hành ác.
5/ Chánh mạng (sammā_ājīvo)
có chi pháp là tâm sở chánh mạng hiệp trong 8 tâm đại thiện
và 40 tâm siêu thế. Là sự nuôi mạng chân chánh, hay sự ngăn
trừ pháp tà mạng.
6/ Chánh tinh tấn (sammāvāyāmo)
có
chi pháp là tâm sở cần hiệp trong 91 tâm tịnh hảo là sự năng
động không tội lỗi.
7/ Chánh niệm (sammāsati)
có
chi pháp là tâm sở niệm trong 91 tâm tịnh hảo. Là sự ghi
nhận đối tượng một cách tốt đẹp, sự nhớ biết không tội lỗi.
8/
Chánh
định (sammāsamādhi)
có
chi pháp là tâm sở nhất hành trong 91 tâm tịnh hảo. Là sự
trụ tâm vào đối tượng một cách vững vàng, chú tâm chân
chính.
9/ Tà kiến (micchādiṭṭhi)
có
chi pháp là tâm sở tà kiến trong 4 tâm tham tương ưng kiến.
Là sự thấy biết sai lầm, phi chân lý cho là chân lý.
10/ Tà tư duy
(micchāsaṅkappo)
có
chi pháp là tâm sở tầm trong 12 tâm bất thiện. Là sự kiếm
cảnh sai trái, suy nghĩ tội lỗi.
11/ Tà tinh tấn (micchāvāyāmo)
có chi pháp là tâm sở cần trong 12 tâm bất thiện. là sự năng
động sai trái, siêng năng tội lỗi.
12/ Tà định (micchāsamādhi)
có chi pháp là tâm sở nhất hành trong 11 tâm bất thiện trừ
tâm si hoài nghi.
Mười hai chi đạo đây có chi pháp riêng biệt rõ ràng, nhưng
trùng lập 3 chi pháp nên trong duyên hệ chỉ nói 9 chi pháp
thôi, tức là tâm sở trí tuệ, tâm sở tầm, tâm sở chánh ngữ,
tâm sở chánh nghiệp, tâm sở chánh mạng, tâm sở cần, tâm sở
niệm, tâm sở nhất hành và tâm sở tà kiến. Trùng lập 3 chi
pháp là tâm sở tầm (gồm chánh tư duy và tà tư duy), tâm sở
cần (gồm chánh tinh tấn và tà tinh tấn, tâm sở nhứt hành
(gồm chánh định và tà định).
Điều đã nói và điều sắp nói
Bài đã học: Bài 43.
Toát yếu hỗn hợp (Missakasaṅgaha)
Về
Lục nhân (cha hetū)
và Thất chi thiền (satta jhānaṅgāni)
Bài học tiếp theo:
Bài 45.
Toát yếu hỗn hợp (Missakasaṅgaha)
“tiếp theo)
Nhị thập nhị quyền (bāvīsatindriyāni)
Biên soạn giáo trình: Tỳ
kheo Giác Đẳng I. Giới thiệu về tính năng mới của Room Level DELUXE - Hi-Fi Audio & Multichannel (Up to 3 Speakers at once)
-
Hi-Fi là
từ viết tắt của “high fidelity”, có nghĩa là độ chân
thực cao. Khi nói “âm thanh Hi-Fi” tức
là âm thanh có độ chân thực cao, sống động, không bị méo âm
hoặc bị lẫn tạp âm và gần như không có gì khác so với âm
thanh gốc.
-
Multichannel (cho phép người dùng có thể kết nối nhiều kênh âm thanh
cùng lúc ‘Room Level DELUXE cho phép sử dụng 3 kênh âm
thanh cùng lúc’
Minh hoạ về Multichannel
II.Quy tắc chung khi sử dụng Multichannel:
-
TT Giác Đẳng
với vai trò điều hợp sẽ bật micro để điều hợp thảo luận và TT Tuệ Siêu – TT
Tuệ Quyền – TT Pháp Tân – TT Pháp Đăng – Sư Nguyên Thông sẽ
đảm trách vai trò là người trả lời và chư vị khi được thỉnh
mời thì trực tiếp bật micro để người điều hợp biết là mình
có thể tham gia mà không cần phải gửi text trên Room. Khi
câu thảo luận được nêu ra hoàn tất thì chư vị có thể bắt đầu
trả lời luôn mà không cần phải chờ đợi như trước.
(Những ngày qua TT Tuệ Siêu đã sử dụng rất quen thuộc
tính năng nầy).
-
Các MC có
thể cầm micro liên tục khi dẫn chương trình cho đến khi đọc
nội dung bài học mà không cần phải tắt micro.
-
Ví dụ: TT
Tuệ Siêu là vị dẫn nhập cho chương trình mỗi ngày và với
Multichannel thì khi nghe lời thỉnh mời TT Tuệ Siêu sẽ chủ
động bật micro mà không cần chờ MC
‘hỏi Ngài có nghe âm thanh rõ không
or phải cho biết tín hiệu’.
-
Các MC là
“admin @ (A)” hoan hỷ lưu ý vì có thể cầm 3 micro cùng lúc
nên phải để ý những người tham gia nếu thấy có tín hiệu cầm
micro thì dùng chức năng (hạn chế
or bỏ qua thành viên). |