|
BÀI HỌC HẰNG NGÀY Thứ Ba, ngày 13 tháng 12, 2022 MÔN HỌC KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYACHƯƠNG XI. TƯƠNG ƯNG SAKKA. PHẨM THỨ HAI (S. i, 232)
Bài
6. Kinh Tế Tự Cúng Dường (Yajamānasuttaṃ)
-VÔ THƯỢNG PHƯỚC ĐIỀN.
Nghĩ đến lợi lạc cho bản thân, con người nghĩ tới công đức.
Nghĩ tới tạo phước con người thường nghĩ tới cúng bái thần
linh. Đức Phật dạy tế tự mang nhiều phước báu là cúng dường
đến đoàn thể của những bậc đang hành trình hoặc đã chứng ngộ
giải thoát. Trong ý nghĩa nầy nói lên hai đặc điểm: đối
tượng thanh tịnh hay hướng cầu thanh tịnh và tập thể trong ý
nghĩa vượt khỏi cá nhân. Chỉ có Tăng chúng mới tròn đủ hai
yếu tính nầy nên gọi là “ruộng phưóc không gì bằng”.
Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.
Atha kho sakko devānamindo yena bhagavā tenupasaṅkami;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi.
Ekamantaṃ ṭhito kho sakko devānamindo bhagavantaṃ gāthāya
ajjhabhāsi –
Một thuở Đức Thế Tôn ngự tại Rājagaha (Vương Xá), trên núi
Gijjhakūta (Linh Thứu).
Bấy giờ Thiên chỉ Sakka đi đến Đức Thế Tôn đảnh lễ và đứng
một bên rồi nói lên kệ ngôn:
‘‘Yajamānānaṃ manussānaṃ, puññapekkhāna pāṇinaṃ;
Người tế tự cúng dường (Đức Thế Tôn):
‘‘Cattāro ca paṭipannā, cattāro ca phale ṭhitā;
Bốn bậc đang tiến đạo
Người tế tự cúng dường
Yajamānānaṃ manussānaṃ = những người
tế tự cúng dường
Chữ
yajamāna là phân từ của yajati có nghĩa là tế tự cúng dường
hay cúng dường cầu phước - một hành trì quen thuộc trong tín
ngưỡng.
Theo Sớ giải, tại Magadha (Ma Kiệt Đà) và Aṅga hằng năm dân
chúng có một ngày “Cúng Duờng Đại Phạm Thiên Cầu Phước”.
Người ta dùng những nông sản tốt nhất như lúa gạo, sữa, mật
ong cúng dường Đại Phạm Thiên (Thượng Đế) để tế lễ cầu
phước. Thiên chủ Đế Thích vì lòng lân mẫn đã hoá thân Đại
Phạm Thiên đến bạch hỏi Đức Phật về đối tượng nào cúng dường
được nhiều phước báu nhất. Chữ
opadhikaṃ puññaṃ được Sớ giải chú thích là upadhivipākaṃ
puññaṃ - phước báu cho quả sanh y - chỉ cho phước hữu lậu,
phước cho kiếp sau, phước trong vòng luân hồi. Cụm
từ cattāro ca paṭipannā - bốn bậc thực hành tiến đạo - chỉ
cho những bậc đang thực hành hướng đến quả dự lưu (từ phàm
sang thánh), bậc đang thực hành dẫn đến quả nhất lai, bậc
đang thực hành dẫn đến quả bất lai, bậc đang thực hành dẫn
đến quả vô sanh viên giác. Cụm
từ cattāro ca phale ṭhitā - bốn bậc an trú quả giải thoát –
là những bậc chứng sơ quả, nhị quả, tam quả, tứ quả.
Thuật ngữ ujubhūto - trực hạnh – có nghĩa là sự thực hành đi
thẳng vào quả giác ngộ giải thoát. Nói cách khác là sự tu
tập có mục đích trực tiếp rõ ràng như “đói ăn, khát uống” Hợp
thể paññāsīlasamāhito có hai cách hiểu: một là giới, định,
tuệ mà chữ samāhito chỉ cho samādhi; hai là bậc thành tựu
giới hạnh và tuệ giác.
Chuyển dịch và biên soạn Giáo trình: Tỳ kheo Giác Đẳng
-ooOoo- |