|
BÀI HỌC HẰNG NGÀY Thứ Ba, ngày 20 tháng 12, 2022 MÔN HỌC KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYACHƯƠNG XI. TƯƠNG ƯNG SAKKA. PHẨM THỨ HAI (S. i, 235)
Bài
9. Kinh Đảnh Lễ Bậc Đạo Sư (Satthāravandanāsuttaṃ)
-KÍNH PHẬT TRỌNG TĂNG.
Không thể hiểu
Phật nếu không thấy được giá trị cao quý của Chánh Pháp.
Không thể kính lễ Bậc Đạo Sư mà không quý trọng đồ chúng do
bậc thầy dẫn đạo. Ở đây thành ngữ “kính Phật trọng Tăng”
không mang ý nghĩa đối đãi thường tình mà ở cách hiểu xác
thật nhất: giác ngộ giải thoát mang giác trị tối thượng; bậc
tự mình giác ngộ con đường xuất thế đáng tôn quý mà chính
người bước theo chân Thầy cũng đáng tôn quý. Ba ngôi Phật,
Pháp, Tăng tuy ba mà một.
Sāvatthiyaṃ jetavane. ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, sakko
devānamindo mātaliṃ saṅgāhakaṃ āmantesi – ‘yojehi, samma
mātali, sahassayuttaṃ ājaññarathaṃ, uyyānabhūmiṃ gacchāma
subhūmiṃ dassanāyā’ti.
‘Evaṃ bhaddantavā’ti
Tại Jetavana (Kỳ Viên), Sāvatthi (Xá Vệ).
-- Này các Tỷ khưu, thuở trước Thiên chủ Sakka nói với người
đánh xe như sau:
" - Này Mātali thân mến, hãy thắng ngàn tuấn mã vào cỗ xe.
Chúng ta đi đến thượng uyển để ngắm cảnh".
" -- Thưa vâng, Thiên chủ".
Kho, bhikkhave, mātali saṅgāhako sakkassa devānamindassa
paṭissutvā sahassayuttaṃ ājaññarathaṃ yojetvā sakkassa
devānamindassa paṭivedesi – ‘yutto kho te, mārisa,
sahassayutto ājaññaratho. Yassa dāni kālaṃ maññasī’’’ti.
Atha kho, bhikkhave, sakko devānamindo vejayantapāsādā
orohanto añjaliṃ katvā sudaṃ bhagavantaṃ namassati. Atha
kho, bhikkhave, mātali saṅgāhako sakkaṃ devānamindaṃ gāthāya
ajjhabhāsi –
Này các Tỷ khưu, người đánh xe Mātali trả lời Thiên chủ
Sakka; sau khi hãy thắng ngàn tuấn mã vào cỗ xe, liền báo
với Thiên chủ Sakka:
" -- Thưa Ngài, thiên xa đã sẳn sàng. Ngài có thể tuỳ nghi!"
Này các Tỷ khưu,
Thiên chủ Sakka từ cung điện Vejayanta đi xuống, chắp
tayđảnh lễ các phương hướng.
Này các Tỷ khưu, bấy giờ người đánh xe Mātali nói với Thiên
chủ Sakka bằng kệ ngôn:
‘‘Yañhi devā manussā ca, taṃ namassanti vāsava;
Thưa Đức Vāsava (Sakka):
‘‘Yo idha sammāsambuddho, asmiṃ loke sadevake;
Ở đây Đấng Chánh Giác
Hỡi này Mātali
Hỡi này Mātali
Và vô minh si ám (Mātali):
‘‘Seṭṭhā hi kira lokasmiṃ, ye tvaṃ sakka namassasi;
Những người Ngài đảnh lễ (Thế Tôn):
‘‘Idaṃ vatvāna maghavā, devarājā sujampati;
Thiên chủ Maghavā
‘‘Yañhi devā
manussā ca = chư thiên và nhân loại
Chữ Satthāra - bậc Đạo Sư, bậc Chân Sư - cần được hiểu với
điểm nhấn là bậc có khả năng giáo hoá thiện xảo mà đồ chúng
là những vị ưu việt. Trò giỏi thì thầy hay hoặc hiểu ngược
lại. Chữ anomanāmaṃ nghĩa đen là danh xưng tối thượng nhưng theo
Sớ giải thì chỉ cho “danh gọi tối thượng trong tất cả danh
xưng với phẩm hạnh hoàn toàn tương xứng” (Anomanāmanti
sabbaguṇehi omakabhāvassa natthitāya sabbaguṇanemittakehi
nāmehi anomanāmaṃ) giống như ý nghĩa của cụm từ “danh bất hư
truyền” Theo Sớ Giải lý do đề cập tham, sân, vô minh (thay vi tham,
sân, si) vì vô minh che lấp sự liễu tri bốn diệu đế
(catusaccapatic̣ chādikāya vattạ ̣ mūlakaavijjāya
samatikkamena ). Chữ apacaya dịch là đang tháo gỡ chỉ cho công hạnh những bậc
đang tu tập, hay bậc hữu học như thường được gọi, khác với
“lậu tận” chỉ cho bậc viên giác (cũng được gọi là bậc vô
học). Chữ hữu học và vô học trong kinh Hán Tạng mang ý nghĩa
rất khác với cách dùng thông thường.
Chuyển dịch và biên soạn Giáo trình: Tỳ kheo Giác Đẳng
-ooOoo- |