Bài kinh Lưỡi Giáo (Sattisuttaṃ) mang số 227 Đức Phật dạy người tu tập từ tâm giải thoát không thể bị phi nhân bách hại giống như một người không thể dùng tay bẻ cong lưỡi giáo sắc bén. Thí dụ có khác nhưng ý nghĩa thì giống như kinh số 225 kinh Gia Đình (Kulasutta) nên không giảng mà đi luôn tới bài Kinh Những Người Bắn Cung.

228. Kinh Những Người Bắn Cung (Dhanuggahasuttaṃ)

Một người chụp bắt được mũi tên của cung thủ thiện xạ thì quả là hảo thủ nhanh lẹ. Nhưng chưa thấm vào đâu so với những con số về tốc độ được biết đến. Nhìn trăng lên, trăng tàn trên bầu trời đêm dường như mặt trăng di chuyển rất chậm. Ít ai biết đến mặt trăng có vận tốc chừng 3700 cây số một giây khi vận hành quanh trái đất. Nhưng Đức Phật cũng dạy vận tốc của nguyên tử vật chất nhanh hơn những thứ đó nhiều.Tất cả sự bám víu sẽ trở thành vô nghĩa vì có ai nắm giữ được một chụm bọt nổi?

Sāvatthiyaṃ viharati...pe... ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, cattāro daḷhadhammā dhanuggahā susikkhitā katahatthā katūpāsanā catuddisā ṭhitā assu. Atha puriso āgaccheyya – ‘ahaṃ imesaṃ catunnaṃ daḷhadhammānaṃ dhanuggahānaṃ susikkhitānaṃ katahatthānaṃ katūpāsanānaṃ catuddisā kaṇḍe khitte appatiṭṭhite pathaviyaṃ gahetvā āharissāmī’ti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, ‘javano puriso paramena javena samannāgato’ti alaṃ vacanāyā’’ti?

... Ngự ở Sāvatthi.

-- Này chư Tỳ khưu, giả sử có bốn người bắn cung thiện xạ, thành thạo, chuyên nghiệp, lão luyện về cung thuật đứng tại bốn phương vị. Rồi có một người đi đến tuyên bố: Ta sẽ chụp bắt tất cả mũi tên do những tay thiện xạ bắn đi  trước khi chúng rơi xuống đất và ném trả lại. Này chư Tỳ khưu, với một người làm được như vậy có thể gọi là nhanh lẹ với vận tốc tuyện đỉnh không?

‘‘Ekassa cepi, bhante, daḷhadhammassa dhanuggahassa susikkhitassa katahatthassa katūpāsanassa kaṇḍaṃ khittaṃ appatiṭṭhitaṃ pathaviyaṃ gahetvā āhareyya – ‘javano puriso paramena javena samannāgato’ti alaṃ vacanāya, ko pana vādo catunnaṃ daḷhadhammānaṃ dhanuggahānaṃ susikkhitānaṃ katahatthānaṃ katūpāsanāna’’nti?

-- Bạch Đức Thế Tôn, nếu chỉ chụp bắt mũi tên thôi từ một người thiện xạ, thành thạo, chuyên nghiệp, lão luyện về cung thuật đã gọi là người nhanh nhẹn tuyệt luân nói gì một lúc có thể chụp bắt tên bắn từ bốn cung thủ thiện xạ, thành thạo, chuyên nghiệp, lão luyện về cung thuật.

‘‘Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo, yathā ca candimasūriyānaṃ javo, tato sīghataro. Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo yathā ca candimasūriyānaṃ javo yathā ca yā devatā candimasūriyānaṃ purato dhāvanti tāsaṃ devatānaṃ javo, ( ) [(tato sīghataro. yathā ca bhikkhave tassa purisassa javo, yathā ca candimasuriyānaṃ javo, yathā ca yā devatā candimasuriyānaṃ purato dhāvanti, tāsaṃ devatānaṃ javo,) (sī. syā. kaṃ.)] tato sīghataraṃ āyusaṅkhārā khiyanti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘appamattā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti.

--  Này chư Tỳ khưu, người ấy quả có tốc độ nhanh lẹ nhưng nhanh hơn là vận tốc của mặt trăng mặt trời. Nhanh hơn nữa là vận tốc của chư thiên đi trước mặt trăng, mặt trời. Nhưng nhanh hơn nữa là khoảnh khắc tồn tại của các hành.

Này chư Tỳ khưu, do vậy hãy tu tập như sau: “Chúng ta sẽ sống không giải đãi”. Hãy tu tập như vậy.

Chú Thích

Chữ āyusaṅkhārā ở đây rất khó dịch. Thuật ngữ nầy chỉ cho khoảnh khắc tồn tại của một sát na hay đơn vị cực vi. Theo Sớ giải thì chữ nầy ở đây chỉ cho sát na vật chất, dù nhanh nhưng chậm hơn sát na tâm thức 17 lần. Mặc dù Sớ Giải chú thích như vậy nhưng khoảnh khắc tồn tại của đơn vị cực vi của pháp hữu vi đều vượt khỏi sự tưởng tượng của con người. Sự hiểu biết về tế bào trong sinh học và về nguyên tử trong ngành vật lý đã cho con người nhận ra sự tồn tại chóng vánh của vật chất. Ai thấy được bản chất vô thường sẽ không ngây thơ chấp thủ pháp hành là của ta, là ta, là tự ngã của ta.