BÀI HỌC HẰNG NGÀY

  Thứ Ba, ngày 25 tháng 01, 2022

MÔN HỌC KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYA

CHƯƠNG III. TƯƠNG ƯNG KOSALA, PHẨM THỨ BA (S.i,96)

@@@

Bài 3. Kinh Thế Gian (Lokasuttaṃ) -NHỮNG PHÁP TAI HẠI CHO CẢ THẾ GIỚI.

 

 

Trong bài kinh Kinh Purisa (Purisasuttaṃ) (Chương III, Tương ưng Kosala, phẩm thứ nhất) có nội dung gần giống bài kinh nầy chỉ khác ở điểm là vua Pasenadi hỏi pháp nào khi sanh khởi trong nội tâm mang là tai hại, khổ đau và bất an thì trong bài kinh nầy hỏi về pháp sanh khởi trong cuộc đời. Một câu hỏi về cá thể, một câu hỏi về đại thể. Dù vậy, Đức Phật trả lời giống nhau là cả hai đều là ba pháp tham, sân, và si. Ba thứ phiền não nầy tất nhiên là những uế nhiễm nội tại của  chúng sanh nhưng cũng mang tính phổ cập cho cả thế giới. Đây là một trong những đặc điểm của Phật pháp. Có những việc tưởng chừng rất riêng lại là mẫu số chung. Và cũng có những vấn đề dường như vô cùng rộng lớn lại có thể nhận diện và tìm ra đáp số ngay bên trong nội tại của con người.

At Sāvatthī.

Tại Sāvatthi.

Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:

Ngồi xuống một bên, vua Pasenadi xứ Kosala bạch Thế Tôn:

“kati nu kho, bhante, lokassa dhammā uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāyā”ti?

Bạch Thế Tôn, có bao nhiêu pháp ở đời khi sanh khởi lên đưa lại tai hại, đau khổ, bất an?

“Tayo kho, mahārāja, lokassa dhammā uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.

Này Ðại vương, có ba pháp ở đời khi sanh khởi lên đưa lại tai hại, đau khổ, bất an.

Katame tayo? Lobho kho, mahārāja, lokassa dhammo, uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya. Doso kho, mahārāja, lokassa dhammo, uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya. Moho kho, mahārāja, lokassa dhammo, uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.

Ba pháp ấy là gì? Này Ðại vương, tham là pháp ở đời khi sanh khởi lên đưa lại tai hại, đau khổ, bất an. Này Ðại vương, sân là pháp ở đời khi sanh khởi lên đưa lại tai hại, đau khổ, bất an. Này Ðại vương, si là pháp ở đời khi sanh khởi lên đưa lại tai hại, đau khổ, bất an.

Ime kho, mahārāja, tayo lokassa dhammā uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāyā”ti.

Này Ðại vương, đây là ba pháp ở đời khi sanh khởi lên đưa lại tai hại, đau khổ, bất an.

‘‘Lobho doso ca moho ca, purisaṃ pāpacetasaṃ;
Hiṃsanti attasambhūtā, tacasāraṃva samphalan’ti

Tham, sân cùng với si
Ba ác tâm con người
Gây hại cho tự thân
Như trái giết tre, sậy

Lobho doso ca moho ca = Tham, sân và si
purisaṃ pāpacetasaṃ = Ba ác tâm con ngưòi
Hiṃsanti attasambhūtā = Gây hại cho cho bản thân
tacasāraṃva samphala’’nti = Như trái giết tre, sậy

Chữ tacasāra chỉ cho các loại cây thân rỗng ruột vì “phần cứng chính là vỏ” như lau, sậy, tre, trúc. Những loại cây nầy có đặc tính là khi đơm hoa kết trái thì sẽ chết. (rất ít người thấy được hoa, trái của tre, trúc, sậy)

-ooOoo-