BÀI HỌC HẰNG NGÀY

   Thứ Bảy ngày 31 tháng 07, 2021

GIÁO TRÌNH KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYA

CHƯƠNG 1. TƯƠNG ƯNG CHƯ THIÊN, PHẨM THIÊU CHÁY (S.i,34)

 

NGÀY 31/07/2021

Bài 9. Kinh Xan Tham (Maccharisuttaṃ)-Keo kiệt không vô hại như người ta nghĩ  

 

 

Đối với nhiều người sự keo kiệt, hà tiện đơn giản là lối sống tiện tặn không lợi cho người khác nhưng xem ra như vô hại. Thực tế thì người keo kiết thường không bố thí mà hay ngăn người khác bố thí. Để làm điều nầy người keo kiệt thường gièm pha và huỷ báng hay nói xấu để ngăn sự phát tâm bố thí. Chính sở hành nầy khiến cuộc sống hiện tại gặp nhiều điều bất như ý và đời sau sanh vào cảnh khổ. Bài kinh nầy ghi lại lời hỏi Pháp của vị thiên và câu trả lời của Đức Phật. Sau khi hỏi về nhân quả của người keo kiết thì vị thiên cũng hỏi về quả dị thục của người hào sảng bố thí. Tâm lành, nghiệp lành tất nhiên tạo quả lành.

''Yedha  maccharino loke, kadariyā paribhāsakā.
Aññesaṃ dadamānānaṃ, antarāyakarā narā..
''Kīdiso  tesaṃ vipāko, samparāyo ca kīdiso.
Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamma, kathaṃ jānemu taṃ mayanti..

''Ở đời kẻ xan tham,
Keo kiết hay khước từ,
Tạo nên những chướng ngại,
Ngăn kẻ khác bố thí,
Ðời này và đời sau,
Quả báo họ là gì?
Chúng con đến tại đây,
Chính muốn hỏi Thế Tôn,
Chúng con muốn được biết,
Thế Tôn đáp thế nào?

Bản hiệu đính:

Kẻ keo kiết trên đời
Thường bủn xỉn, mạ lỵ
Tạo nên những ngăn ngại
Khi người khác bố thí
Quả báo sẽ là gì?
Kiếp tương lai ra sao?
Chúng con đến hỏi Phật
Mong hiểu rõ vấn đề

(Thế Tôn):

''Yedha maccharino loke, kadariyā paribhāsakā.
Aññesaṃ dadamānānaṃ, antarāyakarā narā..
''Nirayaṃ tiracchānayoniṃ, yamalokaṃ upapajjare.
Sace enti manussattaṃ, dalidde jāyare kule..
''Coḷaṃ piṇḍo ratī khiḍḍā, yattha kicchena labbhati.
Parato āsīsare [āsiṃsare (sī. syā. kaṃ. pī.)] bālā, tampi tesaṃ na labbhati.
Diṭṭhe dhammesa vipāko, samparāye [samparāyo (syā. kaṃ. pī.)] ca duggatīti..
''Itihetaṃ vijānāma, aññaṃ pucchāma gotama.
Yedha laddhā manussattaṃ, vadaññū vītamaccharā..

''Ở đời kẻ xan tham,
Keo kiết hay khước từ,
Tạo nên những chướng ngại,
Ngăn kẻ khác bố thí,
Bị tái sanh địa ngục,
Bàng sanh, Dạ-ma giới.
Nếu được sanh làm người,
Sanh gia đình nghèo khó,
Y, thực, dục, hỷ lạc,
Họ được rất khó khăn.
Ðiều kẻ ngu ước vọng,
Họ không thâu hoạch được,
Quả hiện tại là vậy,
Ðời sau sanh ác thú.

Bản hiệu đính:

Kẻ keo kiết trên đời
Thường bủn xỉn, mạ lỵ
Tạo nên những ngăn ngại
Khi người khác bố thí
Quả báo ở đời nầy:
Mong ước ở người khác
Khó có được như ý
Đời sau sanh khổ cảnh
Hoặc cầm thú bàng sanh,
Địa ngục của Diêm vương
Nếu sanh lại làm người
Sanh vào nhà đói khó
Y phục, và thực phẩm
Thú tiêu khiển, hỷ lạc
Có được rất khó khăn

(Vị Thiên):

''Buddhe  pasannā dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā.
Kīdiso tesaṃ vipāko, samparāyo ca kīdiso.
Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamma, kathaṃ jānemu taṃ mayanti..
''Yedha laddhā manussattaṃ, vadaññū vītamaccharā.
Buddhe pasannā dhamme ca, saṅghe ca tibbagāravā.
Ete saggā [sagge (sī. syā. kaṃ.)] pakāsanti, yattha te upapajjare..

''Nhờ những điều Ngài nói,
Chúng con được hiểu vậy,
Tôn giả Gotama,
Con xin hỏi câu khác.
Ở đây được thân người,
Từ tốn không xan tham,
Tin Phật và Chánh pháp,
Cùng tôn trọng chúng Tăng,
Ðời này và đời sau,
Quả báo họ là gì?
Chúng con đến tại đây,
Chính muốn hỏi Thế Tôn,
Chúng con muốn được biết,
Thế Tôn đáp thế nào?

Bản hiệu đính:

Con hiểu lời Phật dạy
Xin được hỏi câu khác
Ai ở đây làm người
Tử tế và hào sảng
Tịnh tín Phật và giáo Pháp
Luôn kính trọng chư Tăng
Quả báo sẽ là gì?
Kiếp tương lai ra sao?
Chúng con đến hỏi Phật
Mong hiểu rõ vấn đề

(Thế Tôn):

''Sace   enti manussattaṃ, aḍḍhe ājāyare kule.
Coḷaṃ piṇḍo ratī khiḍḍā, yatthākicchena labbhati..
''Parasambhatesu  bhogesu, vasavattīva modare.
Diṭṭhe dhammesa vipāko, samparāye ca suggatīti..

''Ở đây được thân người,
Từ tốn không xan tham,
Tin Phật và Chánh pháp,
Cùng tôn trọng chúng Tăng,
Họ chói sáng chư Thiên,
Tại đấy họ tái sanh.
Nếu họ sanh làm người,
Họ sanh nhà phú gia,
Y, thực, dục, hỷ lạc,
Họ được không khó khăn,
Như các Tự tại thiên,
Hân hoan được thọ hưởng,
Giữa vật dụng tài sản,
Ðược người khác quy tụ,
Quả hiện tại là vậy,
Ðời sau sanh Thiên giới.

Bản hiệu đính:

Ai ở đây làm người
Tử tế và hào sảng
Tịnh tín Phật và giáo Pháp
Luôn kính trọng chư Tăng
Quả báo ở đời nầy:
Mong ước ở người khác
Được thành tựu như ý
Như Tha Hoá Tự Tại
Đời sau sanh lạc cảnh
Chói sáng gỉữa chư thiên
Khi sanh lại làm người
Sanh vào nhà phú túc
Y phục, và thực phẩm
Thú tiêu khiển, hỷ lạc
Có được thật dễ dàng

kadariya: keo kiết, bần tiện
paribhāsaka: người nói xấu, dèm pha người khác
antarāyakarā: ngăn cản, tạo chướng duyên (khi người khác bố thí)

 

Yamaloka: Dạ ma giới, Diêm giới. Chỉ cho cõi địa ngục cai trị bởi Diêm chúa (Yama) khác biệt với cõi trời Dạ Ma là một trong sáu cõi trời Dục giới.

Theo Sớ giả thì người hào sảng bố thí trong đời hiện tại giống như chư thiên cõi trời Paranimmitavasavattī (Tha Hoá Tự Tại) nơi mà những vị thiên mang lại hạnh phúc cho nhau. Điều nầy tương phản với hình ảnh người bần tiện thì khó được hạnh phúc từ sự mong mõi ở người khác.