Thích văn:

phadanaṃ [chủ cách số ít của danh từ trung tính phandana] sự chao đảo, chập chờn.

capalaṃ [chủ cách số ít trung tính của tính của tính từ capala] rung động, dao động.

cittaṃ [chủ cách số ít của danh từ trung tính citta] tâm, tư tưởng.

durakkhaṃ [chủ cách số ít trung tính của tính từ hợp thể durakkha (du + rakkha)] khó hộ trì, khó gìn giữ.

dunnivārayaṃ [chủ cách số ít trung tính của tính từ hợp thể dunnivāraya (du + nivāraya)] khó ngăn cản, khó ngăn chận, khó kềm chế.

ujuṃ [đối cách số ít của tính từ uju] ngay thẳng.

karoti [thì hiện tại ngôi III số ít, động từ karoti (kar + o)] làm, uốn nắn.

medhāvī [chủ cách số ít của danh từ nam tính medhāvī] người trí, bậc trí tuệ.

usukāro’ va [hợp âm (usukāro iva)]

usukāro [chủ cách số ít của danh từ hợp thể nam tính usukāra (usu + kāra)].

iva [bất biến từ] ví như, như là.

tejanaṃ [đối cách số ít của danh từ trung tính tejana] cây tên, mũi tên.

vārijo’ va [hợp âm (vārijo iva)]

vārijo [chủ cách số ít của danh từ hợp thể vārija (vāri + ja do căn jan)] sanh trong nước, con cá.

thale [định sở cách số ít của danh từ trung tính thala] trên đất liền, trên mặt đất, trên cạn.

khitto [chủ cách số ít của khitta quá khứ phân từ của động từ khipati] bị quăng đi, bị ném đi, bị thảy lên.

okamokata [okamokato (oka_m_oka + to)_hình thức xuất xứ cách với (to)] từ vùng nước, khỏi vùng nước, ra khỏi môi trường nước.

ubbhato [chủ cách số ít của ubbhata quá khứ phân từ của động từ ubbharati] kéo lên, vớt lên.

pariphandati’daṃ [hợp âm (pariphandati idaṃ)]

pariphandati [động từ hiện tại ngôi III số ít (pari + căn phand + a)] giãy giụa, vùng vẫy.

idaṃ [chủ cách số ít trung tính của đại từ ima] nầy, cái nầy.

idaṃ cittaṃ: tâm nầy.

māradheyyaṃ [đối cách số ít của danh từ hợp thể trung tính māradheyya (māra + dheyya)] ma giới, cảnh giới của ma, lãnh vực của ma.

pahātave [động từ nguyên mẫu (pa + căn hā + tave/tuṃ] để từ bỏ, để đoạn lìa.

Việt văn:

(pc 33)
Tâm chập chờn, dao động
khó canh phòng, khó ngăn
người trí nắm tâm ngay
như thợ tên uốn tên.
(pc 34)
Như cá quăng lên cạn
vớt lên khỏi vùng nước
tâm nầy vùng vẫy mạnh
khi từ bỏ ma giới.

Chuyển văn:

Phandanaṃ capalaṃ durakkhaṃ dunnivārayaṃ cittaṃ medhāvī ujuṃ karoti usukāro iva tejanaṃ (karoti).

Tâm vốn chập chờn, dao động , khó canh phòng, khó ngăn chận _ người trí luyện tâm ngay thẳng như người làm tên uốn nắn mũi tên.

Okamokato ubbhato thale khitto vārijo iva idaṃ cittaṃ pariphandati māradheyyaṃ pahātave.

Như cá bị vớt khỏi môi trường nước và vứt lên trên bãi cạn, tâm nầy cũng vùng vẫy khi cố từ bỏ cảnh giới ma.

Lý giải:

Hai bài kệ nầy được thuyết liên quan với nhau. Ở bài kệ trước đức Phật mô tả đặc tính của tâm: chập chờn, dao động, khó canh phòng, khó ngăn chận. Rồi Ngài dạy, người trí uốn nắn tâm cho ngay thẳng như người vót tên uốn nắn mũi tên cho thẳng để tên bắn đi không bị lệch mục tiêu.

Ở bài kệ sau, vì pahātave dùng ngữ pháp là vị biến cách nguyên mẫu (pa + hā + tuṃ/tave) nghĩa là “để từ bỏ”, thế thì nối tiếp ý nghĩa bài kệ trước: Medhāvī ujuṃ karoti māradheyyaṃ pahātave _ bậc trí nắm tâm ngay để từ bỏ ma giới. Thế nhưng, được cảnh báo là tâm nầy vốn thích thú trong môi trường năm dục lạc (pañcakāmaguṇālayābhirataṃcittaṃ) gọi là ma giới, nên khi hành giả kéo tâm ra khỏi ma giới ấy và đặt tâm lên đề mục quán (vipassanākammaṭṭhānekhittaṃ) thì tâm sẽ vùng vẫy không thể trụ yên, ví như con cá khi bị vớt ra khỏi môi trường nước, vứt lên bãi cạn, nó sẽ vùng vẫy không nằm yên.

Tuy vậy, vị hành giả có trí không bỏ cuộc, vẫn phải uốn nắn tâm ngay thẳng để đoạn trừ phiền não luân hồi.