BÀI HỌC HẰNG NGÀY

  Thứ Bảy, ngày 16 tháng 07, 2022

MÔN HỌC KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYA

CHƯƠNG VII. TƯƠNG ƯNG BÀ LA MÔN ,(S.i,173)- PHẨM CƯ SĨ.

Bài 3. Kinh Devahita (Devahitasuttaṃ) -Xứng Đáng Cúng Dường.

 

 

 

 

Cúng tế là sinh hoạt quen thuộc trong các tín ngưỡng. Nói đến cúng tế là nói đến thần linh. Lễ phẩm thường là những thứ mang tính hình thức theo phong tục. Bài kinh nầy ghi lại một trường hợp hoàn toàn khác với hai điểm trên. Đối tượng cúng dường ở đây là Đức Phật với thân bệnh. Vật cúng dường là hai thứ nhu yếu để trị bệnh. Ông bà la môn là người hữu duyên, hữu hạnh biết cho và biết hỏi điều nên hỏi. Từ sự cúng tế theo tín ngưỡng chuyển thành sự cúng dường thiết thực. Thiết thực đối với cả hai người cúng và người thọ nhận. Những gì được ghi trong bài kinh ngắn nầy trở thành bản sắc đặc thù trong dòng lịch sử văn hoá của Phật giáo suốt hơn 2500 năm qua.

Sāvatthinidānaṃ. Tena kho pana samayena bhagavā vātehābādhiko hoti; āyasmā ca upavāṇo bhagavato upaṭṭhāko hoti. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ upavāṇaṃ āmantesi – ‘‘iṅgha me tvaṃ, upavāṇa, uṇhodakaṃ jānāhī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā upavāṇo bhagavato paṭissutvā nivāsetvā pattacīvaramādāya yena devahitassa brāhmaṇassa nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tuṇhībhūto ekamantaṃ aṭṭhāsi.

Tại Sāvatthi.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bị bệnh phong hàn. Tôn giả Upavāna là thị giả Ngài..

Đức Thế Tôn nói Tôn giả Upavāna:

-- Này Upavāna, hãy tìm cho Ta nước nóng?

-- Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Tôn giả Upavāna vâng đáp Thế Tôn, rồi đắp y và cầm y bát đi đến trú xứ của Bà-la-môn Devahita.  Sau khi đến, đứng im lặng một bên.

Addasā kho devahito brāhmaṇo āyasmantaṃ upavāṇaṃ tuṇhībhūtaṃ ekamantaṃ ṭhitaṃ. Disvāna āyasmantaṃ upavāṇaṃ gāthāya ajjhabhāsi –

‘‘Tuṇhībhūto bhavaṃ tiṭṭhaṃ, muṇḍo saṅghāṭipāruto;
Kiṃ patthayāno kiṃ esaṃ, kiṃ nu yācitumāgato’’ti.

Bà la môn Devahita thấy Tôn giả Upavāna đứng im lặng một bên, nói kệ ngôn:

Đầu cạo, đắp đại y
Tôn giả đứng im lặng
Ngài muốn gì? cần gì?
Đến đây để xin gì?
Tôn giả đứng im lặng,
Trọc đầu, choàng đại y,
Ông muốn gì, cầu gì?
Ông đến để xin gì?

Tôn giả:

‘‘Arahaṃ sugato loke, vātehābādhiko muni;
Sace uṇhodakaṃ atthi, munino dehi brāhmaṇa.
‘‘Pūjito pūjaneyyānaṃ, sakkareyyāna sakkato;
Apacito apaceyyānaṃ, tassa icchāmi hātave’’ti.

Bậc Ứng Cúng, Thiện Thệ
Đang bị bệnh phong hàng
Phạm chí, có nước nóng
Hãy cúng dường cho Ngài
Ngài là bậc Mâu ni thánh đức
Kính trọng bởi những bậc khả kính
Tôn vinh bởi những bậc đáng tôn vinh
Đảnh lễ bởi những bậc đáng đảnh lễ
Chính vì Ngài, tôi muốn xin nước nóng

Atha kho devahito brāhmaṇo uṇhodakassa kājaṃ purisena gāhāpetvā phāṇitassa ca puṭaṃ āyasmato upavāṇassa pādāsi. Atha kho āyasmā upavāṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ uṇhodakena nhāpetvā [nahāpetvā (sī. pī.)] uṇhodakena phāṇitaṃ āloletvā bhagavato pādāsi. Atha kho bhagavato ābādho paṭippassambhi.

Ba la môn Devahita bảo người gánh nước nóng và một bình mật đường dâng cho Tôn giả Upavāna. Rồi Tôn giả đi đến Thế Tôn, dâng nước nóng cho Thế Tôn tắm. Sau đó pha  mật đường với nước nóng dâng lên Thế Tôn.

Nhờ vậy bệnh phong hàn của Thế Tôn được thuyên giảm.

Atha kho devahito brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho devahito brāhmaṇo bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi

Không lâu sau đó, bà la môn Devahita đi đến gặp Đức Thế Tôn. Sau khi đến, nói nói những lời chào hỏi thân thiện và ngồi một bên. Vị ấy nói lên kệ ngôn:

‘‘Kattha dajjā deyyadhammaṃ, kattha dinnaṃ mahapphalaṃ;
Kathañhi yajamānassa, kathaṃ ijjhati dakkhiṇā’’ti.

Ở đâu nên cúng dường?
Cúng ở đâu phước lớn?
Cúng dường bằng cách nào?
Được thành tựu viên mãn

(Thế Tôn):

‘‘Pubbenivāsaṃ yo vedī, saggāpāyañca passati;
Atho jātikkhayaṃ patto, abhiññāvosito muni.
‘‘Ettha dajjā deyyadhammaṃ, ettha dinnaṃ mahapphalaṃ;
Evañhi yajamānassa, evaṃ ijjhati dakkhiṇā’’ti.

Ai biết được đời trước
Biết cảnh giới khổ vui
Đoạn tận sự tái sanh
Mâu ni với thắng trí
Cúng dường đúng theo pháp
Cúng dường tạo quả lớn
Sự dâng cúng như vậy
Chắc chắc được lợi lạc

Evaṃ vutte, devahito brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ bho gotama...pe... upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti.

Khi được nghe vậy, Bà-la-môn Devahita bạch với Thế Tôn:

-- Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Thật vi diệu thay, Tôn giả Gotama! Diệu Pháp được Tôn giả Gotama hiển bày như người dựng đứng những gì bị  ngã xuống, phơi bày những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ lạc lối, hay đem đèn sáng vào chỗ tăm tối để những ai có mắt thấy được. Con xin nương tựa Đức Thế Tôn Gotama, xin nương tựa Pháp, xin nương tựa tỳ khưu Tăng. . Mong Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.

‘‘Tuṇhībhūto bhavaṃ tiṭṭhaṃ =
muṇḍo saṅghāṭipāruto =
Kiṃ patthayāno kiṃ esaṃ =
kiṃ nu yācitumāgato’’ti =
‘‘Arahaṃ sugato loke =
vātehābādhiko muni =
Sace uṇhodakaṃ atthi =
munino dehi brāhmaṇa =
‘‘Pūjito pūjaneyyānaṃ =
sakkareyyāna sakkato =
Apacito apaceyyānaṃ =
tassa icchāmi hātave’’ti =
‘‘Kattha dajjā deyyadhammaṃ =
kattha dinnaṃ mahapphalaṃ =
Kathañhi yajamānassa =
kathaṃ ijjhati dakkhiṇā’’ti =
‘‘Pubbenivāsaṃ yo vedī =
saggāpāyañca passati =
Atho jātikkhayaṃ patto =
abhiññāvosito muni =
‘‘Ettha dajjā deyyadhammaṃ =
ettha dinnaṃ mahapphalaṃ =
Evañhi yajamānassa =
evaṃ ijjhati dakkhiṇā’’ti =

Theo Sớ giải vì Đức Thế Tôn trước khi thành đạo đã thực hành khổ hạnh sáu năm dài nên sau nầy thân Ngài thỉnh thoảng bị phong hàn.

Trong tín lý của Bà la môn giáo, cũng nhưng hầu hết tín ngưỡng dân gian, sự cúng tế nhắm vào hình thức tế lễ. Trong lời dạy của Đức Phật thì sự cúng dường thực dụng đến những bậc đáng cúng dường là tế tự thù thắng hơn.

Ba câu hỏi của ông bà la môn là nên cúng dường đôi tượng nào? Cúng dường đến ai có quả phúc lớn? Cúng dường bằng cách nào để ý nguyện được thành tựu viên mãn? Câu hỏi thứ ba được trả lời là cúng dường đúng pháp. Đúng pháp ở đây nên được hiểu là đối tượng là bậc giải thoát hay đang hướng cầu giải thoát; vật thí là lễ phẩm phát sanh hợp đạo; tâm thí là tác ý thanh tịnh.

 

 

Chuyển dịch và biên soạn Giáo trình: Tỳ kheo Giác Đẳng