|
BÀI HỌC HẰNG NGÀY Thứ Bảy, ngày 15 tháng 06, 2024
MÔN HỌC KINH TƯƠNG ƯNG –
SAṂYUTTANIKĀYA
****** ![]()
Ý niệm “cái nầy là của ta” theo
Phật Pháp thuộc ái chấp. Đây là
nguyên nhân sanh khổ. Sự thật
thì vạn pháp hữu vi có riêng tự
tánh sanh diệt. Cái gọi là của
ta chỉ là quy ước nhất thời như
chỗ ngồi trên xe bus hay “quán
trọ qua đêm”. Đối với ngoại giới
là vậy mà đối với nội giới cũng
thế. Sẳc uẩn, thọ uẩn, tưởng
uẩn, hành uẩn, thức uẩn trong
nhận thức của hành giả thì không
thể “bảo phải như thế nầy, đừng
như thế kia”. Bởi vì chủ quyền
đối với năm uẩn trong ý nghĩa đệ
nhất nghĩa đế thì không nằm
trong chủ quyền nào. Nói đơn
giản sự chấp thủ ngã sở chỉ là
ảo tưởng chiếm hữu.
Sāvatthinidānaṃ.
Atha kho aññataro bhikkhu …pe…
ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu
bhagavantaṃ etadavoca: “sādhu
me, bhante, bhagavā saṅkhittena
dhammaṃ desetu …pe…
vihareyyan”ti.
Nhân duyên ở Sāvatthi.
Bấy giờ có một
vị tỳ khưu đi đến đảnh lễ Đức
Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Vì tỳ khưu ấy bạch rằng:
—Bạch Đức Thế
Tôn, tốt lành thay Đức Thế Tôn
thuyết pháp cô đọng súc tích cho
con! Sau khi nghe thuyết pháp,
con sẽ sống một mình, tịnh cư,
nhiệt tâm, tinh cần, không xao
lãng.
“Yaṃ kho, bhikkhu, anattaniyaṃ;
tatra te chando pahātabbo”ti.
“Aññātaṃ, bhagavā, aññātaṃ,
sugatā”ti.
—Này Tỳ khưu,
hãy đoạn
trừ ước muốn với những gì không
thuộc của ta.
—Bạch Đức Thế
Tôn, con đã hiểu. Bạch Thiện
Thệ, con đã hiểu.
“Yathā kathaṃ pana tvaṃ,
bhikkhu, mayā saṅkhittena
bhāsitassa vitthārena atthaṃ
ājānāsī”ti?
“Rūpaṃ kho, bhante, anattaniyaṃ;
tatra me chando pahātabbo.
Imassa khvāhaṃ, bhante,
bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa
evaṃ vitthārena atthaṃ
ājānāmī”ti.
—Này Tỳ khưu,
Thầy hiểu ý nghĩa một cách rộng
rãi điều Ta nói một cách ngắn
gọn như thế nào?
—Bạch Đức Thế Tôn, sắc là không
thuộc của ta, con cần đoạn trừ
ước muốn đối với (sắc); thọ là
không thuộc của ta, con cần đoạn
trừ ước muốn đối với (thọ);
tưởng là không thuộc của ta, con
cần đoạn trừ ước muốn đối với
(tưởng); hành là không thuộc của
ta, con cần đoạn trừ ước muốn
đối với (hành); thức là không
thuộc của ta, con cần đoạn trừ
ước muốn đối với (thức).
“Sādhu sādhu, bhikkhu. Sādhu kho
tvaṃ, bhikkhu, mayā saṅkhittena
bhāsitassa vitthārena atthaṃ
ājānāsi.
Rūpaṃ kho, bhikkhu, anattaniyaṃ;
tatra te chando pahātabbo.
—Tốt lắm, tốt lắm, này Tỳ khưu
với lời nói cô đọng của Ta, Thầy
đã hiểu ý nghĩa một cách rộng
rãi. sắc là không thuộc của ta,
con cần đoạn trừ ước muốn đối
với (sắc); thọ là không thuộc
của ta, con cần đoạn trừ ước
muốn đối với (thọ); tưởng là
không thuộc của ta, con cần đoạn
trừ ước muốn đối với (tưởng);
hành là không thuộc của ta, con
cần đoạn trừ ước muốn đối với
(hành); thức là không thuộc của
ta, con cần đoạn trừ ước muốn
đối với (thức).
Imassa kho, bhikkhu, mayā
saṅkhittena bhāsitassa evaṃ
vitthārena attho daṭṭhabbo”ti
…pe…aññataro ca pana so bhikkhu
arahataṃ ahosīti.
Rồi vị tỳ khưu ấy, sau khi hoan
hỷ tín thọ lời dạy của Đức Thế
Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, thân
phía phải hướng về Ngài rồi ra
đi.
Và vị tỳ khưu ấy sống một mình,
tịnh cư, nhiệt tâm, tinh cần,
không xao lãng, không bao lâu
chứng được mục đích mà một thiện
gia nam tử chân chánh xuất gia,
từ bỏ thế tục, sống không gia
đình hướng đến là vô thượng cứu
cánh phạm hạnh. Vị ấy ngay trong
hiện tại, tự mình với thắng trí,
chứng ngộ, chứng đạt và an trú.
Vị ấy biết: “Sanh đã tận, phạm
hạnh đã thành, những việc nên
làm đã làm, không còn trở lui
trạng thái này nữa”.
Vị tỳ khưu ấy đã trở thành một
trong những vị vô sanh ứng cúng.
Chú Thích
Chữ
anattaniyaṃ
có là không thuộc của mình. Bản
dịch của Hoà thượng Minh Châu là
“không
thuộc tự ngã".
Bản dịch nầy lấy theo ý nghĩa của “ái chấp với quan niệm “đây
là của ta””. hay “ngã sở:, Câu
“không thuộc tự ngã" có
thể bị ngộ nhận là ngoài năm uản
còn có tự ngã.
Ý nghĩa của bài kinh nầy có thể
tham khảo thêm bài kinh “buồn
chi chiếc lá sân chùa” mà trong
đó Đức Phật hỏi chư tỳ khưu có
buồn khi người ta hốt lá trong
sân chùa Kỳ Viên đem đốt hay đổ
xuống hố rác. Tỳ kheo Giác Đẳng dịch và biên soạn giáo trình.
-ooOoo- |