Bai học hàng ngày

BÀI HỌC HẰNG NGÀY

Thứ Hai, ngày 01, tháng 06, 2026

MÔN HỌC THẮNG PHÁP
ĐẦU ĐỀ TAM

(TIKAMĀTIKĀ)

XI. TAM ĐỀ HỮU HỌC – SEKKHATTIKA

Tam đề hữu học là đề tài chiết bán _ vô dư.

Tam đề hữu học có ba pháp:

a. Các pháp hữu học (sekkhadhamma)

b. Các pháp vô học (asekkhadhamma)

c. Các pháp phi hữu học phi vô học (neva sekkha nāsekkha dhamma)

a. Các pháp hữu học (sekkha dhamma) là thế nào?

Bốn đạo siêu thế và ba thánh quả thấp. Đây là các pháp hữu học.

Chi pháp trong ý nghĩa nầy là 4 hoặc 20 tâm đạo, 3 hoặc 15 tâm quả siêu thế (trừ quả A la hán), cùng 36 thuộc tánh phối hợp với các tâm siêu thế ấy.

Chú giải: Gọi là hữu học vì còn đang thực tập trong tam học giới định tuệ (tīsu sikkhāsu jālā’ ti sekkhā). Gọi là hữu học vì vẫn chưa hoàn tất việc tu học mà còn đang học tu (apariyositasikkhittā sayameva sikkhantī’ ti pi sekkhā). Đạo quả tu đà huờn, đạo quả tư đà hàm, đạo quả a na hàm và a la hán đạo, gọi là bảy thánh hữu học (sattannaṃ sekkhānaṃ ete’ ti pi sekkhā).

b. Các pháp vô học (asekkha dhamma) là thế nào?

A la hán quả, quả vị thượng tầng. Đây là các pháp vô học.

Chi pháp trong ý nghĩa nầy là 5 tâm tứ quả, với 36 thuộc tánh phối hợp.

Chú giải: Không còn học tập, tức là không có gì cần phải tu hành thêm nữa, gọi là vô học (upari sikkhitabbābhāvato na sekkhā’ ti asekkhā); Hay, vị đã tu học đạt đến quả vị tột bực rồi, gọi là vô học.

Nhưng trong tam đề nầy, pháp hữu học hay vô học chỉ nói đến tâm siêu thế; tâm đạo và quả còn phải tiến bậc, gọi là hữu học; Tâm quả A la hán không còn tiến bậc nào nữa, gọi là pháp vô học.

c. Các pháp phi hữu học phi vô học (neva sekkha nāsekkha dhamma) là thế nào?

Trừ ra các pháp hữu học và vô học, các pháp thực tính còn lại như uẩn thiện, uẩn bất thiện, uẩn vô ký thuộc dục giới, sắc giới, vô sắc giới; Tất cả sắc và vô vi giới. Đây gọi là các pháp phi hữu học phi vô học.
Chi pháp trong ý nghĩa nầy là tất cả pháp hiệp thế, như 54 tâm dục giới cùng 52 thuộc tánh tương ưng; 15 tâm sắc giới cùng 35 thuộc tánh tương ưng; 12 tâm vô sắc giới cùng 30 thuộc tánh tương ưng; 28 sắc pháp; níp bàn.
Chú giải: Tâm hiệp thế cũng có sanh khởi nơi bậc hữu học và bậc A la hán nhưng không gọi tâm hiệp thế là pháp hữu học hay vô học vì tâm hiệp thế thuộc phạm trù tương đối chứ không phải tuyệt đối, bất định chứ không phải nhất định. Sắc pháp và níp bàn không thể nói còn tiến tu (hữu học) hay không còn tiến tu (vô học).

Tỳ kheo Tuệ Siêu biên soạn.

@@@@@
I. Giới thiệu về tính năng mới của Room Level DELUXE -   Hi-Fi Audio & Multichannel (Up to 3 Speakers at once)

-      Hi-Fi là từ viết tắt của “high fidelity”, có nghĩa là độ chân thực cao. Khi nói “âm thanh Hi-Fi” tức là âm thanh có độ chân thực cao, sống động, không bị méo âm hoặc bị lẫn tạp âm và gần như không có gì khác so với âm thanh gốc.

-      Multichannel (cho phép người dùng có thể kết nối nhiều kênh âm thanh cùng lúc ‘Room Level DELUXE cho phép sử dụng 3 kênh âm thanh cùng lúc’

     Minh hoạ về Multichannel

II.Quy tắc chung khi sử dụng Multichannel:
-   TT Giác Đẳng với vai trò điều hợp sẽ bật micro để điều hợp thảo luận và TT Tuệ Siêu – TT Tuệ Quyền – TT Pháp Tân – TT Pháp Đăng – Sư Nguyên Thông sẽ đảm trách vai trò là người trả lời và chư vị khi được thỉnh mời thì trực tiếp bật micro để người điều hợp biết là mình có thể tham gia mà không cần phải gửi text trên Room. Khi câu thảo luận được nêu ra hoàn tất thì chư vị có thể bắt đầu trả lời luôn mà không cần phải chờ đợi như trước. (Những ngày qua TT Tuệ Siêu đã sử dụng rất quen thuộc tính năng nầy).

-   Các MC có thể cầm micro liên tục khi dẫn chương trình cho đến khi đọc nội dung bài học mà không cần phải tắt micro.

-   Ví dụ: TT Tuệ Siêu là vị dẫn nhập cho chương trình mỗi ngày và với Multichannel thì khi nghe lời thỉnh mời TT Tuệ Siêu sẽ chủ động bật micro mà không cần chờ MC ‘hỏi Ngài có nghe âm thanh rõ không or phải cho biết tín hiệu’.

-   Các MC là “admin @ (A)” hoan hỷ lưu ý vì có thể cầm 3 micro cùng lúc nên phải để ý những người tham gia nếu thấy có tín hiệu cầm micro thì dùng chức năng (hạn chế or bỏ qua thành viên).