BÀI HỌC HẰNG NGÀY
Thứ Sáu, ngày 10, tháng 03, 2023
MÔN HỌC THẮNG PHÁP PHỔ THÔNGTHẮNG PHÁP TẬP YẾU (ABHIDHAMMA SANGAHA)
(lưu ý: phần nầy sẽ được giảng trong nhiều bài học)
Một trong những điều rất quan trọng trong việc học Thắng
Pháp Abhidhamma là hiễu rõ sự tương hợp của tâm và các thuộc
tánh. Người học không những chỉ nên nhớ những con số mà còn
hiểu rõ lý do tại sao có và không có. Đây của là đặc điểm mà
Thắng Pháp mang lại cho người học.
Nên lưu ý rằng người học cần nắm rõ cả hai chiều mỗi tâm
tương hợp bao nhiêu thuộc tánh, và ngược lại, mỗi thuộc tánh
tương hợp bao nhiêu tâm. Đó là hai góc cạnh nhìn khác nhau.
Mỗi phương diện cho chúng ta cái hiểu khác biệt. Chính vì
vậy không nên xem thường.
Trước kia Ngài Tịnh Sự dịch chữ sampayoga là “hợp đồng” đôi
khi HT Thích Minh Châu cũng dùng chữ “hiện hành” trong giáo
trình nầy gọi là sự tương hợp để chỉ cho sự đồng sanh của
tâm và thuộc tánh trong một sát na tâm.
PHẦN I. TƯƠNG HỢP TÂM ĐỐI VỚI THUỘC TÁNH
|
TÂM |
THUỘC TÁNH |
CHÚ THÍCH |
|
Ngũ song thức |
7 thuộc tánh tợ tha biến hành |
Mặc dù trên bình diện
rộng thì nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức,
thân thức được nói rất nhiều (…) nhưng trên phương
diện vĩ mô đây là những tâm biết cảnh sơ khởi và
muội lược nhất nên chỉ có 7 thuộc tánh tợ tha biến
hành |
|
|
|
|
|
Tâm tiếp nhận |
10 thuộc tánh tợ tha tương hợp (trừ cần, hỷ, dục). |
Đây là loại tâm cơ năng
không giới hạn bởi sự nhận biết cảnh sơ khởi như ngũ
song thức nhưng cũng chưa mang chức năng sâu sắc như
các tâm xử lý do vậy không có các thuộc tánh cần,
hỷ, dục. |
|
|
|
|
|
Tâm kiểm tra |
A) Tâm kiểm tra thọ xả: có 10 thuộc tánh tợ tha
tương hợp (trừ cần, hỷ, dục).
B) Tâm kiểm tra thọ hỷ: có 11 thuộc tánh tợ tha
tương hợp (trừ cần, dục). |
Một thứ tâm cơ năng.
Nhưng khi “cảnh rất tốt” hiện khởi có thuộc tánh hỷ. |
|
|
|
|
|
Tâm khai ngũ môn |
Có 10 thuộc tánh tợ tha (trừ cần, hỷ, dục) |
Một thứ tâm cơ năng với
những thuộc tánh căn bản |
|
|
|
|
|
Tâm khai ý môn |
Có 11 thuộc tánh tợ tha (trừ hỷ, dục) |
Một thứ tâm cơ năng với
những thuộc tánh căn bản nhưng hoàn toàn thuộc nội
tại nên có thuộc tánh cần. |
|
|
|
|
|
Tâm sanh tiếu |
Có 12 thuộc tánh tợ tha tương hợp (trừ dục) |
Tâm là việc cười “bản
năng” cho chư vị ứng cúng thinh văn nên vẫn không
tinh tế nên không có thuộc tánh dục. |
|
|
|
|
|
Tâm tham |
Có 22 thuộc tánh
tương hợp (13 thuộc tánh tợ tha, 4 si phần, 3 Tham
phần, 2 Hôn phần) (những tâm tham hợp tà trừ ra ngã
mạn, những tâm ly tà thì trừ ra tà kiến, những tâm
tham vô trợ trừ 2 hôn phần). |
|
|
|
|
|
|
Tâm sân |
Có 22 thuộc tánh tương hợp: 12 thuộc tánh tợ tha -
trừ hỷ - , 4 si phần, 4 sân phần
, 2 Hôn
phần; tâm sân vô trợ trừ 2 hôn phần |
|
|
|
|
|
|
Tâm si |
A) Tâm si hoài nghi có 15 Thuộc tánh tương hợp: 10
thuộc tánh tợ tha (trừ thắng giải, hỷ, dục) 4 si
phần, 1 si hoài nghi.
B) Tâm si phóng dật có 15 thuộc tánh; 11 thuộc tánh
tợ tha ( trừ hỷ, dục) và 4 si phần. |
|
|
|
|
|
|
Tâm Thiện dục giới |
Có 38 thuộc tánh: (13 tợ tha, 25 Tịnh hảo) (những
tâm thọ xả trừ hỷ, những tâm ly trí trừ trí). |
|
|
|
|
|
|
Tâm quả dục giới tịnh hảo |
Có 33 thuộc tánh tương hợp: 13 tợ tha, 20 Tịnh hảo
(trừ giới phần và vô lượng phần) |
|
|
|
|
|
|
Tâm duy tác dục giới tịnh hảo |
Có 35 thuộc tánh tâm tương hợp (trừ giới phần) |
|
|
|
|
|
|
Tâm thiện sắc giới |
Có 35 thuộc tánh tương hợp: (trừ giới phần) (Nhị
thiền trừ tầm, Tam thiền trừ tầm, tứ. Tứ thiền trừ
tầm, tứ, hỷ. Ngũ thiền trừ tầm, tứ, hỷ, lạc). |
|
|
|
|
|
|
Tâm quả sắc giới |
Có 35 thuộc tánh tương hợp: 13 Tợ tha, 22 Tịnh hảo
(trừ giới phần) (Tâm quả Nhị thiền không có tầm, Tâm
quả Tam thiền không có tầm, tứ. Tâm quả Tứ thiền
không có tầm, tứ, hỷ. Tâm quả Ngũ thiền không có
tầm, tứ, hỷ, lạc và vô lượng phần). |
|
|
|
|
|
|
Tâm duy tác sắc giới |
Có 35 thuộc tánh tương hợp 13 tợ tha, 22 tịnh hảo
(trừ giới phần). Những bậc thiền cao cũng bớt các
chi thiền thô, như tâm Thiện và Quả Sắc giới. |
|
|
|
|
|
|
Tâm thiện vô sắc giới |
Có 30 thuộc tánh tương hợp: 10 thuộc tánh tợ tha,
(trừ tầm, tứ, hỷ), 20 thuộc tánh tịnh hảo (trừ giới
phần, vô lượng phần). |
|
|
|
|
|
|
Tâm quả vô sắc giới |
Có 30 thuộc tánh tương hợp: 10 thuộc tánh tợ tha,
(trừ tầm, tứ, hỷ), 20 thuộc tánh Tịnh hảo (trừ giới
phần và vô lượng phần). |
|
|
|
|
|
|
Tâm duy tác vô sắc giới |
Có 30 thuộc tánh tương hợp: 10 thuộc tánh tợ tha,
(trừ tầm, tứ, hỷ), 20 thuộc tánh Tịnh hảo (trừ giới
phần và vô lượng phần). |
|
|
|
|
|
|
Tâm sơ đạo, nhị đạo, tam đạo, tứ đạo |
Có 36 thuộc tánh
tương hợp: 13 thuộc tánh tợ tha, 23 thuộc tánh Tịnh
hảo (trừ vô lượng phần) |
|
|
|
|
|
|
Tâm sơ quả, nhị quả, tâm quả, tứ quả |
Có 36 thuộc tánh
tương hợp: 13 thuộc tánh tợ tha, 23 thuộc tánh Tịnh
hảo (trừ vô lượng phần) |
|
Trước kia Ngài Tịnh
Sự dịch chữ sampayoga là “hợp đồng” đôi khi HT Thích Minh
Châu cũng dùng chữ “hiện hành” trong giáo trình nầy gọi là
sự tương hợp để chỉ cho sự đồng sanh của tâm và thuộc tánh
trong một sát na tâm.
Tỳ kheo Giác Đẳng
I. Giới thiệu về tính năng mới của Room Level DELUXE
-
Hi-Fi Audio & Multichannel (Up to 3 Speakers at once)
-
Hi-Fi là
từ viết tắt của “high fidelity”, có nghĩa là độ chân
thực cao. Khi nói “âm thanh Hi-Fi” tức
là âm thanh có độ chân thực cao, sống động, không bị méo âm
hoặc bị lẫn tạp âm và gần như không có gì khác so với âm
thanh gốc.
-
Multichannel (cho phép người dùng có thể kết nối nhiều kênh âm thanh
cùng lúc ‘Room Level DELUXE cho phép sử dụng 3 kênh âm
thanh cùng lúc’
Minh hoạ về Multichannel
II.Quy tắc chung khi sử dụng Multichannel:
-
TT Giác Đẳng
với vai trò điều hợp sẽ bật micro để điều hợp thảo luận và TT Tuệ Siêu – TT
Tuệ Quyền – TT Pháp Tân – TT Pháp Đăng – Sư Nguyên Thông sẽ
đảm trách vai trò là người trả lời và chư vị khi được thỉnh
mời thì trực tiếp bật micro để người điều hợp biết là mình
có thể tham gia mà không cần phải gửi text trên Room. Khi
câu thảo luận được nêu ra hoàn tất thì chư vị có thể bắt đầu
trả lời luôn mà không cần phải chờ đợi như trước.
(Những ngày qua TT Tuệ Siêu đã sử dụng rất quen thuộc
tính năng nầy).
-
Các MC có
thể cầm micro liên tục khi dẫn chương trình cho đến khi đọc
nội dung bài học mà không cần phải tắt micro.
-
Ví dụ: TT
Tuệ Siêu là vị dẫn nhập cho chương trình mỗi ngày và với
Multichannel thì khi nghe lời thỉnh mời TT Tuệ Siêu sẽ chủ
động bật micro mà không cần chờ MC
‘hỏi Ngài có nghe âm thanh rõ không
or phải cho biết tín hiệu’.
-
Các MC là
“admin @ (A)” hoan hỷ lưu ý vì có thể cầm 3 micro cùng lúc
nên phải để ý những người tham gia nếu thấy có tín hiệu cầm
micro thì dùng chức năng (hạn chế
or bỏ qua thành viên).