|
BÀI HỌC HẰNG NGÀY Thứ Hai, 11 tháng 03, 2024
MÔN HỌC PHẬT PHÁP CƠ BẢN
Phần III: Ứng Dụng Lời Phật Dạy
- BÁT CHÁNH ĐẠO - CHÁNH ĐỊNH.
Định lực hay năng lực của sự tập
trung có vai trò quan trọng trong
đời sống tu tập. Người bình thường
của có định lực và có sự sai biệt
giữa người nầy với người khác. Chính
khả năng tập trung mang lại sự an
trú bền bĩ trên một đối tượng. Sự
tập trung có ảnh hưởng lớn tới nghị
lực (chánh tinh tấn) và sự tỉnh táo
(chánh niệm).
Thiếu khả năng tập trung dẫn
đến hiện tượng tinh thần phân tán,
yếu ớt, và vọng động.
Bài kinh dưới đây trích từ Tăng Chi
Bộ, Phẩm Bốn Chi, mà trong đó Đức
Phật dạy về bốn thứ định của hành
giả:
a.
Định đưa đến hiện tại lạc trú là sự
tu tập dẫn đến thành tựu bốn thiền
chứng.
b.
Định đưa đến chứng được tri kiến là
sự tu tập dẫn đến khả năng dụng tâm.
c.
Định
đưa đến chánh niệm tỉnh giác là định
dẫn tới sự bám sát thực tại qua hiện
tướng sanh diệt
d.
Định đưa đến đoạn tận các lậu hoặc
qua sự quán triệt bản chất của 5
uẩn.
Aṅguttara Nikāya -V. Phẩm Rohitassa
4.41.
Ðịnh
(Bản dịch của HT Thích Minh Châu)
—Này các Tỷ-kheo, có bốn định tu tập
này. Thế nào là bốn?
Có định tu tập, này các Tỷ-kheo, do
tu tập, do làm cho sung mãn, đưa đến
hiện tại lạc trú. Có định tu tập,
này các Tỷ-kheo, do tu tập, do làm
cho sung mãn, đưa đến chứng được tri
kiến. Có định tu tập, này các
Tỷ-kheo, do tu tập, do làm cho sung
mãn, đưa đến chánh niệm tỉnh giác.
Có định tu tập, này các Tỷ-kheo,
được tu tập, được làm cho sung mãn,
đưa đến đoạn tận các lậu hoặc.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là định
tu tập, do tu tập, do làm cho sung
mãn, đưa đến hiện tại lạc trú?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo ly
dục, ly các pháp bất thiện… chứng
đạt và an trú sơ thiền … thiền thứ
hai … thiền thứ ba … thiền thứ tư.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là định tu
tập, do tu tập, do làm cho sung mãn,
đưa đến hiện tại lạc trú.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là định
tu tập, do tu tập, do làm cho sung
mãn, đưa đến chứng được tri kiến?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo tác
ý tưởng ánh sáng, an trú tưởng ban
ngày, ngày như thế nào thời đêm như
vậy, đêm như thế nào thời ngày như
vậy. Như vậy, với tâm rộng mở, không
có bị bao phủ, tu tập tâm đến chỗ
sáng chói.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là định tu
tập, do tu tập, do làm cho sung mãn,
đưa đến chứng được tri kiến.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là định
tu tập, do tu tập, do làm cho sung
mãn, đưa đến chánh niệm tỉnh giác?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, với vị
Tỷ-kheo, thọ khởi lên được rõ biết,
thọ an trú được rõ biết, thọ chấm
dứt được rõ biết; tưởng khởi lên
được rõ biết, tưởng an trú được rõ
biết, tưởng chấm dứt được rõ biết;
tầm khởi lên được rõ biết, tầm an
trú được rõ biết, tầm chấm dứt được
rõ biết.
Này các Tỷ-kheo, đây gọi là định tu
tập, do tu tập, do làm cho sung mãn,
đưa đến chánh niệm tỉnh giác.
Và này các Tỷ-kheo, thế nào là định
tu tập, do tu tập, do tàm cho sung
mãn, đưa đến đoạn tận các lậu hoặc?
Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo trú
tùy quán sanh diệt trong năm thủ
uẩn: “Ðây là sắc, đây là sắc tập
khởi, đây là sắc chấm dứt; đây là
thọ, đây là thọ tập khởi, đây là thọ
chấm dứt; đây là tưởng, đây là tưởng
tập khởi, đây là tưởng chấm dứt; đây
là các hành, đây là các hành tập
khởi, đây là các hành chấm dứt; đây
là thức, đây là thức tập khởi, đây
là thức chấm dứt.
Này các Tỷ-kheo, đây là định tu tập,
do tu tập, do làm cho sung mãn, đưa
đến đoạn tận các lậu hoặc.
Này các Tỷ-kheo, có bốn định tu tập
này. Và cũng về vấn đề này, Ta có
nói đến trong phẩm về mục đích,
trong kinh gọi là “Các câu hỏi của
Punnaka”. Các sự vật thắng, liệt, Không vật gì ở đời, Làm vị ấy dao động. An tịnh, không mờ mịt, Không phiền não, không tham, Ta nói vị ấy vượt, Qua khỏi sanh và già. Tỳ kheo Giác Đẳng biên soạn. |