Kinh Văn

821. “‘ayaṃ chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo’ti me bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘so kho panāyaṃ chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabbo’ti me, bhikkhave ... pe ... ‘bhāvito’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
“‘ayaṃ vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘so kho panāyaṃ vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabbo’ti me, bhikkhave ... pe ... ‘bhāvito’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
“‘ayaṃ cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘so kho panāyaṃ cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabbo’ti me, bhikkhave ... pe ... ‘bhāvito’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.
“‘ayaṃ vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. ‘so kho panāyaṃ vīmaṃsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgato iddhipādo bhāvetabbo’ti me, bhikkhave ... pe ... ‘bhāvito’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādī”ti. navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, ‘Đây là thần túc có định do dục với lực vận hành đi kèm ’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

‘Thần túc có định do dục với lực vận hành đi kèm ấy cần được tu tập’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

‘Thần túc có định do dục với lực vận hành đi kèm ấy đã được tu tập’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe, nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

‘Đây là thần túc có định do cần với lực vận hành đi kèm ’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

‘Thần túc có định do cần với lực vận hành đi kèm ấy cần được tu tập’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

‘Thần túc có định do cần với lực vận hành đi kèm ấy đã được tu tập’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe, nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

“Này các Tỳ khưu, ‘Đây là thần túc có định do tâm (chuyên chú) với lực vận hành đi kèm ’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

‘Thần túc có định do tâm (chuyên chú)  với lực vận hành đi kèm ấy cần được tu tập’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

‘Thần túc có định do tâm (chuyên chú)  với lực vận hành đi kèm ấy đã được tu tập’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe, nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

“Này các Tỳ khưu, ‘Đây là thần túc có định do thẩm sát với lực vận hành đi kèm ’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

‘Thần túc có định do thẩm sát với lực vận hành đi kèm ấy cần được tu tập’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

‘Thần túc có định do thẩm sát với lực vận hành đi kèm ấy đã được tu tập’—đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe, nơi Ta nay đã sanh khởi với sự thấy, biết, hiểu, soi sáng, và tỏ rạng.”

Chú Thích

Theo Sớ Giải chữ  – Iddhipāda gồm hai từ tố: iddhi (thần lực, thành tựu) + pāda (căn, nền tảng). Iddhipāda không chỉ là thần thông, mà là nền tảng đưa đến mọi thành tựu siêu việt, đặc biệt là jhāna và magga–phala. “Pāda” được hiểu là căn bản nâng đỡ (upanissaya), không phải “bước chân” theo nghĩa vật lý.

Chandasamādhi: Chanda không phải taṇhā (ái dục), mà là dhamma-chanda (pháp dục), tức ý chí hướng thiện, ước muốn tu tập. Aṭṭhakathā giải: chandaṃ nissāya pavatto samādhi tức định được khởi lên dựa trên dục.

 Padhānasaṅkhāra gồm hai từ tố: Padhāna: tinh cần, nỗ lực mạnh mẽ (liên hệ đến sammappadhāna – Tứ chánh cần). Saṅkhāra: các hành, tức các tâm hành tạo tác. Do đó, padhānasaṅkhāra = các tâm hành thuộc về tinh cần, bao gồm: chánh tinh tấn (viriya), nguyện lực (adhitthāna), sự kiên trì không gián đoạn  Theo Visuddhimagga: đây là lực đẩy duy trì định, không để tâm thối chuyển. Đây chinh là sức đẩy đi tới nên dịch là lực vận hành.

Ba giai đoạn lập lại trong kinh. Cấu trúc lặp lại 3 lần cho mỗi thần túc:

1.    “Đây là…” (ñāta) → giai đoạn tri kiến (pariññā)

2.    “Cần phải tu tập” (bhāvetabba) → giai đoạn tu tập (bhāvanā)

3.    “Đã được tu tập” (bhāvita) → giai đoạn thành tựu (sacchikiriyā)

Theo chú giải: đây là tam chuyển (ti-parivaṭṭa) tương tự như trong Tứ Thánh Đế: tri → hành → chứng

Các thuật ngữ: cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi

Giải theo Aṭṭhakathā:

• Cakkhu (nhãn): cái thấy
• Ñāṇa (tri): cái biết
• Paññā (tuệ): cải hiều
• Vijjā (minh): cái soi sáng
• Āloka (quang): sự tỏ rạng

Năm tầng này biểu thị sự tăng trưởng tuần tự của trí tuệ, từ sơ khởi đến viên mãn.

Pubbe ananussutesu dhammesu Nghĩa: những pháp chưa từng được nghe, học hay truyền dạy . Theo chú giải: Không phải là hoàn toàn mới trong thế gian  Mà là chưa từng được tự thân chứng nghiệm. Nhấn mạnh tính trực chứng (paccattaṃ) của Phật trí