BÀI HỌC HẰNG NGÀY

   Thứ Bảy ngày 22 tháng 05, 2021

GIÁO TRÌNH KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYA -

CHƯƠNG 1. TƯƠNG ƯNG CHƯ THIÊN, PHẨM KIẾM. (S.i,8)

 

NGÀY 22/05/2021

Bài 3. Kinh Triền Phược (Jaṭāsuttaṃ) -Tơ Vò Ai Khéo Gỡ

http://www.lopphatphap.net/Hinhanh/Chu-thich-dan-nhap.png

 

Có thực sống, thực tu mới thấy được muôn vàn rối rắm của cả hai thế giới nội tại và ngoại tại. Ngay cả khi nhận ra được sự phức tạp của vấn đề không có nghĩa đã tìm ra giải pháp. Trong bài kinh nầy, một vị thiên đã ý thức sự hỗn tạp muôn ngàn đầu mối của giòng sanh tử nên đã nói lên câu hỏi trước Phật. Từ lời dạy của Bậc Đại Giác cho thấy con đường tam học, bát chánh là sự hành trì có phương pháp, có thứ lớp để vượt thoát giòng hiện hữu trùng trùng ma chướng ngoài lẫn trong.

http://www.lopphatphap.net/Hinhanh/Kinh-Van-1.png

Sāvatthinidānaṃ  . Ekamantaṃ  ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi :

... Nhân duyên ở (Sāvatthī ), Ðứng một bên, vị Thiên ấy nói lên bài kệ này trước mặt Thế Tôn:

''Anto  jaṭā bahi jaṭā,

Nội triền và ngoại triền,

jaṭāya jaṭitā pajā.
Chúng sanh bị triền phược,

Taṃ taṃ gotama pucchāmi,
Con hỏi Gotama,

ko imaṃ vijaṭaye jaṭanti..
Ai thoát khỏi triền này?

Bản hiệu đính:

Rối trong và rối ngoài

Bị rối trong cái rối

Con hỏi Gotama

Ai gỡ được rối nầy

(Thế Tôn):

''Sīle  patiṭṭhāya naro sapañño, cittaṃ paññañca bhāvayaṃ.

Người trú giới có trí,
Tu tập tâm và tuệ,

Ātāpī nipako bhikkhu, so imaṃ vijaṭaye jaṭaṃ..
Nhiệt tâm và thận trọng,
Tỷ-kheo ấy thoát triền.

''Yesaṃ rāgo ca doso ca, avijjā ca virājitā.
Với ai, đã từ bỏ
Tham, sân và vô minh,

Khīṇāsavā arahanto, tesaṃ vijaṭitā jaṭā..
Bậc Lậu tận, Ứng cúng,
Vị ấy thoát triền phược.

''Yattha nāmañca rūpañca, asesaṃ uparujjhati.
Chỗ nào danh và sắc,
Ðược đoạn tận, vô dư,

Paṭighaṃ rūpasaññā ca, etthesā vijaṭe jaṭāti..
Ðoạn chướng ngại, sắc tưởng,
Chỗ ấy triền phược đoạn

Bản hiệu đính:

Người trí vững trú giới

Tu tập tâm và tuệ

Với nhiệt tâm, thận trọng

Tỳ kheo thoát mê đồ

Ngưòi loại bỏ tham, sân

Vô minh cũng chẳng còn

Bậc ứng cúng lậu tận

Vị ấy thoát mê đồ

Chỗ nào danh và sắc

Tịch nhiên không dư sót

Không ngại tưởng, sắc tưởng

Mọi rối rắm không còn

http://www.lopphatphap.net/Hinhanh/Thich-van.png

jaṭā: gút mắc, triền phược, rối rắm

sīle patiṭṭhāya: an lập trên giới

uparujjhati: ngừng nghỉ, tịch lặng

paṭighaṃ: va chạm, ngại (tưởng)

rūpasaññā: sắc tưởng

http://www.lopphatphap.net/Hinhanh/Thich-nghia.png

Chữ jaṭā chỉ cho sự rối ren như chỉ rối. Ở đây trong cách dịch thoát cũng hiểu như mê đồ. Càng tháo gỡ càng rối thêm.

Theo sớ giải  thì Đức Phật trả lời vị thiên với ba câu kệ.

Kệ ngôn thứ nhất nói về sự vượt thoát của bậc hữu học với sự tu tập định và tuệ sau khi đã khéo an trú trong giới.

Kệ ngôn thứ hai nói về sự vượt thoát của bậc thánh vô học với sự đoạn tận tham, sân, vô minh.

Kệ ngôn thứ ba nói về sự vượt thoát hữu vi pháp với chấm dứt lệ thuộc vào cả hai hiện tượng giới là danh và sắc. Paṭigha theo Sớ giải là cách nói ngắn của paṭighasaññā -ngại tưởng - chỉ cho sự lệ thuộc của tâm đối với năm cảnh dục (dục giới) trong lúc rūpasaññā - sắc tưởng - chỉ cho sự lệ thuộc của tâm đối với thiền chứng sắc và vô sắc.

 

Dịch giả: Hoà Thượng Thích Minh Châu
Biên soạn giáo trình: Tỳ Kheo Giác Đẳng

-ooOoo-