|
BÀI HỌC HẰNG NGÀY Thứ Sáu ngày 28 tháng 05, 2021 GIÁO TRÌNH KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYA - CHƯƠNG 1. TƯƠNG ƯNG CHƯ THIÊN, PHẨM KIẾM. (S.i,8)
NGÀY 28/05/2021 Bài 4. Kinh Chế Ngự Tâm (Manonivāraṇasuttaṃ) - Tu cũng nên đúng chỗ
Chúng sanh ở đời
thường tin ở những giá trị tuyệt đối. Nhất là trong lý tưởng
tu hành hay tín ngưỡng. Phật Pháp dạy tinh thần thực dụng.
Chiếc bè là phương tiện qua sông nhưng nếu đã lên bờ còn
muốn giữ lại hay mang theo thì không phải là cách suy nghĩ
hợp lý. Chế ngự tâm ý là chuyện rất nên nhưng chỉ đối với
tâm mê, ý loạn. Với tâm hiền thiện, thanh tịnh thì không cần
thái độ áp đảo, điều phục.
Sāvatthinidānaṃ Ekamantaṃ ṭhitā
kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi :
... Nhân duyên ở (Sāvatthī
), Ðứng một bên, vị Thiên ấy nói lên bài kệ này trước mặt
Thế Tôn:
Chỗ nào ý chế ngự,
Na
dukkhameti naṃ tato tato.
Chỗ ấy đau khổ tận.
Sa sabbato
mano nivāraye,
Ý chế ngự hoàn toàn,
Sa sabbato
dukkhā pamuccati..
Thoát đau khổ
hoàn toàn.
Hiệu đính
Ở đâu ý chế ngự
Ở đấy khổ không còn
Chế ngự ý hoàn hoàn
Vượt thoát tất cả khổ
(Thế Tôn):
''Na sabbato
mano nivāraye,
Không nên chế
ngự ý,
Hoàn toàn về
mọi mặt,
Na mano
saṃyatattamāgataṃ.
Chớ có chế ngự
ý,
Nếu tự chủ đạt
được.
Yato yato ca
pāpakaṃ,
Chỗ nào ác pháp
khởi,
Tato tato
mano nivārayeti..
Chỗ ấy chế ngự
ý.
Bản hiệu
đính:
Không cần luôn
nhiếp tâm
Khi ý đã thuần
tịnh
Ở đâu ác pháp
sanh
Ở đấy cần nhiếp
ý
Mano:
tâm, ý
Nivāraye:
điều phục, chế
ngự
Pamuccati:
khai phóng, vượt thoát
saṃyatattamāgata:
đã đến mức độ tự chủ, đã thuần hoá
pāpaka:
ác pháp, tội lỗi
Theo Sớ giải thì
vị thiên có quan niệm là cần luôn chế ngự tâm ý cho dù thiện
hay bất thiện, tâm hiệp thế hay siêu thế. Hậu Sớ Giải còn
nói thêm là quan niệm của vị thiên là còn tâm thức là còn
đau khổ. Không tâm thức thì không còn khổ. Đức Phật đáp rằng
nên phân biệt nội tâm cần chế ngự và nội tâm đã tu tập viên
mãn. Trong lời dạy của Đức Phật thì chỉ nên tự chế đối với
nột tâm còn phiền não.
Dịch giả: Hoà Thượng Thích Minh Châu Biên soạn giáo trình: Tỳ Kheo Giác Đẳng
-ooOoo-
|