BÀI HỌC HẰNG NGÀY

   Thứ Sáu ngày 28 tháng 05, 2021

GIÁO TRÌNH KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYA -

CHƯƠNG 1. TƯƠNG ƯNG CHƯ THIÊN, PHẨM KIẾM. (S.i,8)

 

NGÀY 28/05/2021

Bài 4. Kinh Chế Ngự Tâm (Manonivāraṇasuttaṃ) - Tu cũng nên đúng chỗ

http://www.lopphatphap.net/Hinhanh/Chu-thich-dan-nhap.png

 

Chúng sanh ở đời thường tin ở những giá trị tuyệt đối. Nhất là trong lý tưởng tu hành hay tín ngưỡng. Phật Pháp dạy tinh thần thực dụng. Chiếc bè là phương tiện qua sông nhưng nếu đã lên bờ còn muốn giữ lại hay mang theo thì không phải là cách suy nghĩ hợp lý. Chế ngự tâm ý là chuyện rất nên nhưng chỉ đối với tâm mê, ý loạn. Với tâm hiền thiện, thanh tịnh thì không cần thái độ áp đảo, điều phục.

http://www.lopphatphap.net/Hinhanh/Kinh-Van-1.png

Sāvatthinidānaṃ Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi :

... Nhân duyên ở (Sāvatthī ), Ðứng một bên, vị Thiên ấy nói lên bài kệ này trước mặt Thế Tôn:

''Yato  yato mano nivāraye,

Chỗ nào ý chế ngự,

Na dukkhameti naṃ tato tato.

Chỗ ấy đau khổ tận.

Sa sabbato mano nivāraye,

Ý chế ngự hoàn toàn,

Sa sabbato dukkhā pamuccati..

Thoát đau khổ hoàn toàn.

Hiệu đính

Ở đâu ý chế ngự

Ở đấy khổ không còn

Chế ngự ý hoàn hoàn

Vượt thoát tất cả khổ

(Thế Tôn):

''Na sabbato mano nivāraye,

Không nên chế ngự ý,

Hoàn toàn về mọi mặt,

Na mano saṃyatattamāgataṃ.

Chớ có chế ngự ý,

Nếu tự chủ đạt được.

Yato yato ca pāpakaṃ,

Chỗ nào ác pháp khởi,

Tato tato mano nivārayeti..

Chỗ ấy chế ngự ý.

Bản hiệu đính:

Không cần luôn nhiếp tâm

Khi ý đã thuần tịnh

Ở đâu ác pháp sanh

Ở đấy cần nhiếp ý

http://www.lopphatphap.net/Hinhanh/Thich-van.png

 

 

Mano: tâm, ý

Nivāraye: điều phục, chế ngự
Na dukkhameti: khổ không đến, không sanh khổ

Pamuccati: khai phóng, vượt thoát

saṃyatattamāgata: đã đến mức độ tự chủ, đã thuần hoá

pāpaka: ác pháp, tội lỗi

http://www.lopphatphap.net/Hinhanh/Thich-nghia.png

Theo Sớ giải thì vị thiên có quan niệm là cần luôn chế ngự tâm ý cho dù thiện hay bất thiện, tâm hiệp thế hay siêu thế. Hậu Sớ Giải còn nói thêm là quan niệm của vị thiên là còn tâm thức là còn đau khổ. Không tâm thức thì không còn khổ. Đức Phật đáp rằng nên phân biệt nội tâm cần chế ngự và nội tâm đã tu tập viên mãn. Trong lời dạy của Đức Phật thì chỉ nên tự chế đối với nột tâm còn phiền não.

 

 

Dịch giả: Hoà Thượng Thích Minh Châu
Biên soạn giáo trình: Tỳ Kheo Giác Đẳng

-ooOoo-