Tập II – Thiên Nhân Duyên. Chương I. Tương Ưng Nhân Duyên (c) -Phẩm Sa Môn, Bà La Môn (S.ii, 129).

Bài 71. CHIẾC ÁO KHÔNG LÀM NÊN THẦY TU. Kinh Già Chết (Jarāmaraṇasuttaṃ).

Theo Đức Phật, một tu sĩ đúng nghĩa là người hiểu rõ sự trạng khổ đau của kiếp sinh, hiểu nhân sanh khổ, hiểu sự diệt khổ, hiểu con đường đưa đến sự diệt khổ. Không hiểu rõ bản chất của khổ đau thì nỗ lực tu tập hoá vô nghĩa. Không hiểu nhân sanh khổ thì như muốn trị bệnh mà không nắm rõ căn nguyên. Không hiểu sự chấm diệt khổ là không biết cứu cánh của sự tu tập. Không hiểu con đường đưa đến diệt khổ là không nắm rõ phương thức trị liệu cho căn bệnh trầm kha. Bài kinh tuy ngắn nhưng khẳng định sự tương quan cốt lõi giữa tứ đế và thập nhị nhân duyên.

Tôi được nghe như vầy,

Một thuở Đức Thế Tôn ngự  tại Jetavana (Kỳ Viên), ngôi già lam của ông Anāthapiṇḍika (dâng cúng) ở Sàvatthi.

Tại đấy Đức Thế Tôn dạy:

-- Này chư Tỳ khưu, những sa môn hay bà la môn nào không biết già chết, không biết nhân tập khởi già chết , không  biết sự chấm dứt già chết, không biết con đường đưa đến sự chấm dứt biết già chết thời Ta không xem những vị ấy là sa môn giữa những sa môn hay là bà la môn giữa những bà la môn. Những vị ấy không tự mình trực nhận với tuệ giác; không chứng và trú mục đích của sa môn hạnh hay bà la môn hạnh trong đời sống hiện tại nầy.

-- Này chư Tỳ khưu, những sa môn hay bà la môn nào biết già chết, biết nhân tập khởi già chết , biết sự chấm dứt biết già chết,   biết con đường đưa đến sự chấm dứt biết già chết thời Ta   xem những vị ấy là sa môn giữa những sa môn hay là bà la môn giữa những bà la môn. Những vị ấy tự mình trực nhận với tuệ giác; chứng và trú mục đích của sa môn hạnh hay bà la môn hạnh trong đời sống hiện tại nầy.

72-80. (II-X).

XI. (S.ii,130)

….hành …

-- Này chư Tỳ khưu, những sa môn hay bà la môn nào biết hành, biết nhân tập khởi hành , biết sự chấm dứt biết hành,  biết con đường đưa đến sự chấm dứt biết hành thời Ta  xem những vị ấy là sa môn giữa những sa môn hay là bà la môn giữa những bà la môn. Những vị ấy  tự mình trực nhận với tuệ giác; chứng và trú mục đích của sa môn hạnh hay bà la môn hạnh trong đời sống hiện tại nầy.

Chú Thích

Trong Phẩm Sa Môn, Bà La Môn gồm 11 bài kinh mà trong đó Đức Phật dạy từng pháp một già chết đến hành. Cách nói giống nhau chỉ có chi pháp là thay đổi nên gom trọn phẩm vào một bài học.

Sa môn (samaṇa) chỉ cho người xuất từ bỏ gia đình chuyên sống thanh tu không thủ đắc tài sản. Những vị nầy thường nghiêng về sự hành trì cụ thể hơn là lý thuyết.

Bà la môn - brāhmaṇa – là những tu sĩ nghiêng nặng vì tri kiến, trong nhiều trường hợp, cũng là những thầy cúng chuyên vì nghi lễ.
Trọn phẩm nầy chỉ đề cập 11 duyên sinh từ hành đến già chết. Mấu chốt vô minh nằm trong tất cả chi pháp là sự không hiểu biết về khổ, nhân sanh khổ, sự chấm dứt khổ, và con đường đưa đến sự chấm dứt khổ.

Tỳ kheo Giác Đẳng soạn dịch.