BÀI HỌC HẰNG NGÀY

  Thứ Tư, ngày 17 tháng 11, 2021

MÔN HỌC KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYA

CHƯƠNG II. TƯƠNG ƯNG THIÊN TỬ, PHẨM CÁC NGOẠI ĐẠO (S.i,61)

@@@

Bài 5. Kinh Jantu (Jantusuttaṃ) -THANH TỊNH TĂNG ĐÚNG NGHĨA

 Định chế Tăng già cho Đức Phật thiết lập để tạo điều kiện cho những ai muốn có đời sống tu tập tốt đẹp được tinh tiến. Khi cộng đồng Tăng chúng mở rộng cho nhiều người có cơ hội được vào tu thì có nhiều phức tạp. Cốt lõi của vấn đề là lối sống chứ không phải số lượng hay hình thức. Bài kinh nầy nói về một vị thiên thấy có những tỳ kheo sống ở Tuyết Sơn với sự buông lung, đánh mất phẩm chất cao quý của đời sống xuất gia theo lời Phật dạy. Vị thiên nầy tìm cách cảnh tỉnh với lời lẽ khẳng khái nhưng vẫn giữ sự tôn kính với đại tăng.

Evaṃ me sutaṃ –

1) Như vầy tôi nghe.

ekaṃ samayaṃ sambahulā bhikkhū, kosalesu viharanti himavantapasse araññakuṭikāya uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā pākatindriyā.

Một thời một số đông Tỷ-kheo trú ở Kosala (Câu-tát-la), trên sườn núi Himavanta (Tuyết sơn), tại một cốc nhỏ trong rừng. Họ tự cao, tự mãn, dao động, lắm mồm lắm miệng, ăn nói huyên thuyên, thất niệm, không tỉnh giác, không định tĩnh, tâm tư tán loạn, các căn không chế ngự.

Atha kho jantu devaputto tadahuposathe pannarase yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū gāthāhi ajjhabhāsi –

2) Rồi Thiên tử Jantu, vào đêm Bố-tát, ngày rằm, đi đến các Tỷ-kheo ấy, sau khi đến nói lên bài kệ với các Tỷ-kheo ấy:

‘‘Sukhajīvino pure āsuṃ, bhikkhū gotamasāvakā;
Anicchā piṇḍamesanā [piṇḍamesānā (?)], anicchā sayanāsanaṃ;
Loke aniccataṃ ñatvā, dukkhassantaṃ akaṃsu te.
‘‘Dupposaṃ katvā attānaṃ, gāme gāmaṇikā viya;
Bhutvā bhutvā nipajjanti, parāgāresu mucchitā.
‘‘Saṅghassa añjaliṃ katvā, idhekacce vadāmahaṃ [vandāmahaṃ (ka.)];
Apaviddhā anāthā te, yathā petā tatheva te [tatheva ca (sī.)].
‘‘Ye kho pamattā viharanti, te me sandhāya bhāsitaṃ;
Ye appamattā viharanti, namo tesaṃ karomaha’’nti.

Các Tỷ-kheo thuở xưa,
Sống thật chơn an lạc,
Họ thật là đệ tử,
Bậc Ðại Giác Cù-đàm.
Không ham tìm món ăn,
Không ham tìm chỗ trú,
Biết đời là vô thường,
Họ chấm dứt khổ đau.
Nay tự làm ác hạnh,
Như thôn trưởng trong làng.
Họ ăn, ăn ngả gục,
Thèm khát vật nhà người.
Con vái chào chúng Tăng,
Ðảnh lễ một vài vị,
Kẻ khác, sống vất vưởng,
Không chỉ đạo, hướng dẫn.
Họ giống như thân thể
Kẻ chết bị quăng bỏ.
Những ai sống phóng dật,
Vì họ con nói lên,
Những ai không phóng dật,
Chân thành, con đảnh lễ.

Bản hiệu đính:

Đệ tử Đức Cồ Đàm
Thuở trước sống tịnh lạc
Khất thực lòng vô tham
Trú xứ tâm vô cầu
Hiểu vô thường cuộc đời
Các ngài thoát khổ đau.

Giờ có vị bất hảo
Như thôn trưởng trong làng
Ăn, cứ ăn rồi nằm
Quên mình ở nhà người.

Chấp tay đảnh lễ Tăng
Con chỉ nói vài vị
Buông thả, không thúc liễm
Như xác chết quăng bỏ.

Con chỉ đề cập đến
Những vị sống chểnh mảng
Với những vị tinh cần
Con thành tâm đảnh lễ

Sukhajīvino pure āsuṁ = trước kia sống an lạc.
bhikkhū gotamasāvakā = chư tỳ kheo của Đức Gotama
Anicchā piṇḍamesanā = khất thực mà không có ham muốn
anicchā sayanāsanaṁ; = sử dụng am thất mà không có ham muốn
Loke aniccataṁ ñatvā = hiểu biết sự vô thường của cuộc đời
dukkhassantaṁ akaṁsu te = họ chấm dứt khổ đau
Dupposaṁ katvā attānaṁ = (bây giờ) có những vị không tốt đẹp
gāme gāmaṇikā viya = giống như thôn trưởng trong làng
Bhutvā bhutvā nipajjanti = ăn và ăn, rồi nằm
parāgāresu mucchitā = quên mình ở nhà người
Saṅghassa añjaliṁ katvā = xin chấp tay đảnh lễ Tăng chúng
idhekacce vadāmahaṁ = Con kính lễ vài vị
Apaviddhā anāthā te = họ nương tựa, không hộ trỉ
yathā petā tatheva te = giống như xác chết bị quăng bỏ
Ye kho pamattā viharanti = những vị sống buông thả
te me sandhāya bhāsitaṁ = con nói những vị ấy
Ye appamattā viharanti = Những vị sống tinh cần
namo tesaṁ karomahan”ti. = con đảnh lễ những vị ấy

Theo Sớ giả đời sống bất hảo (dupposa) của một tỳ kheo được nhận biết với những điểm sau: Dao động (uddhatā): sống theo cảm tính không ý thức cái gì nên làm hay không nên làm theo luật nghi.. Cao mạn (unnalạ̄): đề cao cá nhân giống như những cây sậy vươn cao nhưng rỗng tuếch. Nặng hình tướng (capalā): trau chuốt bề ngoài. Lắm mồm (Mukharā): Nói nhiều mà không nói chuyện đáng nói. Thất niệm (muttḥassatino): sống quên mình, không ý thức cái gì đang nói hay đang làm. Không tỉnh thức (asampajānā): vụng về, không sáng suốt trong hành động. Không định tỉnh (asamāhitā): Sống thiếu tu tập nội tâm như con thuyền không lái giữa biển khơi.. Tâm buông lung (vibbhantacittā): như những con nai ngu ngốc lang thang ngoài đường tự biến thành con mồi cho thợ săng. Các căn không phòng hộ (pākatindriyā) không có sự tự chế, tự chủ khi thấy, nghe, ngửi, nếm, xúc chạm giống như người thế tục.

Theo Sớ giải thì thiên tử Jantu nghĩ rằng cách tốt nhất để cảnh tỉnh những tỳ kheo giải đãi là nói giữa Tăng chúng thay vì trực tiếp với cá nhân nên lựa dịp lễ bố tát có chư tăng tụ hội.

Cũng theo Sớ giải thì xác chết quăng bỏ trong bãi tha ma bị cấu xé, đục khoét bởi những loài chim hay côn trùng không có sự bảo vệ được thí dụ cho những tỳ kheo sống buông thả không nghe theo huấn thị của thầy tổ.

@@@
Dịch giả: Hoà Thượng Thích Minh Châu
Hiệu đính và biên soạn giáo trình: Tỳ Kheo Giác Đẳng

-ooOoo-