|
BÀI HỌC HẰNG NGÀY Thứ Tư, ngày 30 tháng 11, 2022 MÔN HỌC KINH TƯƠNG ƯNG – SAṂYUTTANIKĀYACHƯƠNG XI. TƯƠNG ƯNG SAKKA. PHẨM THỨ HAI (S. i, 228)
Bài
1. Kinh Hạnh Nguyện (Vatapadasuttaṃ)
-THIỆN PHÁP TẠO NGÔI TRỜI.
Nhân gian thường quan niệm Ngọc hoàng Thượng đế trong vai
trò thưởng thiện phạt ác. Rất thú vị trong Phật pháp quả vị
nầy không tạo ra sự định đặt cái gì là thiện, cái gì là ác
mà ngôi trời do thiện pháp mà thành. Dĩ nhiên nói về cái tốt
theo Phật pháp không phải chỉ có thiên đạo, nhân đạo mà còn
có Phật đạo hay đạo giải thoát. Bảy pháp tác thành quả vị
thiên chủ đế thích nói lên đời sống tốt đối với xã hộ nhân
quần. Điều thú vị không phải chỉ nói về “tinh thần nhân bản”
mà còn là thiện pháp sanh thiên.
Sāvatthiyaṃ.
‘‘Sakkassa, bhikkhave, devānamindassa pubbe manussabhūtassa
satta vatapadāni samattāni
samādinnāni ahesuṃ, yesaṃ samādinnattā sakko sakkattaṃ
ajjhagā.
Tại Sāvatthi.
Này các Tỳ
khưu,
thuở xưa
khi Thiên chủ Sakka còn
thân nhân loại,
vị này
thọ trì bảy hạnh nguyện. Do thọ trì bảy hạnh nguyện nầy vị
ấy đạt được quả vị Thiên chủ Đế Thích.
Katamāni satta vatapadāni?
Yāvajīvaṃ mātāpettibharo assaṃ, yāvajīvaṃ kule jeṭṭhāpacāyī
assaṃ, yāvajīvaṃ saṇhavāco assaṃ, yāvajīvaṃ apisuṇavāco
assaṃ, yāvajīvaṃ vigatamalamaccherena cetasā agāraṃ
ajjhāvaseyyaṃ muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo
dānasaṃvibhāgarato, yāvajīvaṃ saccavāco assaṃ, yāvajīvaṃ
akkodhano assaṃ – sacepi me kodho uppajjeyya, khippameva naṃ
paṭivineyya’’nti.
Bảy
hạnh nguyện gồm những
gì?
"Cho đến trọn đời,
nguyện phụng
dưỡng cha mẹ. Cho đến trọn đời,
nguyện
kính trọng
huynh
trưởng. Cho đến trọn
đời,
nguyện
nói lời nhu hòa. Cho đến trọn đời,
nguyện
không nói lời
chia rẽ.
Cho đến trọn đời,
sống
với tâm
không bợn nhơ bỏn sẻn,
sống
với tâm bố thí, với
bàn tay rộng mở,
hoan hỷ
xả tài,
nhiệt tình
với từ thiện, hoan hỷ trong ban bố và chia sẻ.
Cho đến trọn đời,
nguyện
nói lời chân thật.
Cho đến trọn đời,
nguyện
không phẫn nộ, nếu có phẫn nộ,
nguyện
sẽ
nhanh
chóng đoạn
trừ phẫn nộ ấy".
‘‘Sakkassa, bhikkhave, devānamindassa pubbe manussabhūtassa
imāni satta vatapadāni samattāni samādinnāni ahesuṃ, yesaṃ
samādinnattā sakko sakkattaṃ ajjhagā’’ti.
Này các Tỳ khưu, thuở xưa khi Thiên chủ Sakka còn thân nhân
loại, vị này thọ trì bảy hạnh nguyện. Do bảy hạnh nguyện nầy
vị ấy đạt được quả vị Thiên chủ Đế Thích.
‘‘Mātāpettibharaṃ jantuṃ, kule jeṭṭhāpacāyinaṃ;
Ai phụng dưỡng cha mẹ,
Đoạn xan tham bỏn xẻn,
‘‘Mātāpettibharaṃ jantuṃ = ai phụng dưỡng mẹ cha
Đế
Thích là ngôi vị thiên chủ của cõi trời Đao Lợi. Cõi
Tam Thập Tam Thiên được gọi như vậy vì là cõi mà Đế Thích và
32 người bạn cùng nhau làm thiện sự công ích nên đồng sanh
vào cõi nầy trong vai trò chủ quản mà Sakka là ngôi vị cao
nhất. Chữ
vatapada là lời nguyện thiêng liêng. Ý nghĩa nầy mạnh hơn
chữ tâm nguyện. Và là điều tự phát tâm chứ không phải học
giới hoặc “điều răn” Cụm
từ satta vatapadāni samattāni samādinnāni ahesuṃ được hiểu
theo Sớ Giải samattāni
là paripunṇạ̄ni và samādinnāni là gahitāni được dịch
chung là thọ trì trong ý nghĩa kết hợp như thọ giới và trì
giới.
Kinh Bổn Sanh số 31 (Jataka no.31)
cũng ghi lại câu
chuyện tiền thân của Đức Phật Gotama từng thọ trì bảy thiện
pháp như được
đề cập trong kinh nầy và cũng nhờ đó sanh làm thiên chủ đế
thích.
Chuyển dịch và biên soạn Giáo trình: Tỳ kheo Giác Đẳng
-ooOoo- |