Rukkhadhamma Jataka (Jātaka #74)

Sādhū sambahulā ñātī,
Api rukkhā araññajā.
Vāto vahati ekaṭṭhaṃ,
Brahantampi vanappatinti.

Tốt thay nhiều quyến thuộc,
Như dày đặc cây rừng,
Cây trơ trọi dù lớn
Khó yên trước bão giông
Câu chuyện xa xưa

Thuở xa xưa, khi một trong Tứ Thiên Vương là Thiên vương Vessavana hết tuổi thọ, Thiên chủ Đế Thích cắt cử một vị thiên khác thay thế. Tân Thiên vương Vessavana, như thông lệ, gửi đi một thông điệp cho tất cả thọ thần hãy chọn trú xứ mà mình ưa thích. Đây cũng là dịp mà những thọ thần có thể thay đổi nơi cư trú theo quy định của Tứ Thiên Vương. Bấy giờ, Đức Bồ Tát sinh làm một thọ thần trong rừng Sāla. Ngài khuyên những thọ thần thân thích hãy lựa chọn những cây trong rừng già san sát nhau.

Trong số những thọ thần thân thích với Đức Bồ Tát, có người không đồng tình. Họ lập luận rằng những đại thọ trong làng mạc thành thị là nơi những thọ thần thường được lễ bái cúng dường.

Thời gian trôi qua, mọi việc dường như vô sự. Đến một ngày, có một cơn giông bão lớn đi qua. Rừng già với nhiều cây to mọc san sát nhau thì rất ít cây bị ngã đổ. Trong khi đó, những cây đứng trơ vơ một mình ở làng mạc phố xá, dù tàng cao bóng cả, vẫn bị ngã đổ vì sức mạnh của gió. Sau cơn bão, một số thọ thần trở thành vô gia cư tìm đến Đức Bồ Tát xin giúp đỡ. Nhân đó, Ngài đã nói kệ ngôn:

Tốt thay nhiều quyến thuộc,
Như dày đặc cây rừng,
Cây trơ trọi dù lớn
Khó yên trước bão giông

Sự đoàn kết, hợp quần tạo nên sức mạnh lớn giữa cuộc phấn đấu để sinh tồn.
Đó cũng là một thứ “luật rừng,” nhưng luật rừng rất văn minh.

Chuyện Trong Thời của Đức Phật

Bên nội và bên ngoại của Đức Phật cai trị hai vương quốc phân cách bởi dòng sông Rohini. Có một mùa hè hạn hán, cả hai vương quốc cùng tận dụng nước của dòng sông đến mức độ tạo nên tranh chấp sắp dẫn đến chiến tranh. Đức Phật xuất hiện. Ngài đã dạy về giá trị của sinh mạng, rồi Ngài cũng dạy về lợi lạc của sự đoàn kết hợp quần.

Một điểm thú vị là sự tồn tại của những cây cối san sát nhau là một thứ “luật rừng – rukkhadhamma,” nhưng là thứ luật rừng rất văn minh mà con người cần học hỏi và áp dụng.