BÀI HỌC HẰNG NGÀY

Thứ Năm, ngày 21 tháng 10, 2021

MÔN HỌC THẮNG PHÁP ABHIDHAMMA

Chương IV. TOÁT YẾU SẮC PHÁP (Rūpasaṅgaha)_PHẦN I

Bài 31. Sắc đại hiển (Mahābhūtarūpa)

Sắc đại hiển là gì?

Là nguyên tố tạo ra mọi vật chất, từ vật vô tri như cây cỏ …v.v… đến thân các sinh vật như trời, người, thú …v.v… từ vật thể nhỏ như hạt bụi …v.v… đến vật thể lớn như núi …v.v… đều do 4 nguyên tố đất, nước, lửa, gió tạo thành, chỗ nào có vật chất thì chỗ đó có hiện hữu của đất, nước, lửa, gió. Vì là là loại sắc có tầm rộng lớn như thế nên gọi là sắc đại hiển. Như câu pāli chú giải: upādinnānupādinnasantānesu salakkhanato sasambhārato ca mahantāni hutvā bhavanti pātubhavantī 'ti mahābhūtāni.

Đất (paṭhāvi) theo nghĩa chân đế: Nguyên tố đất (paṭhavīdhātu) là thể rắn của vật chất, nâng đỡ các sắc đồng sanh. Đặc tính của đất là cản vướng (kakkhaḷattalakkhaṇā) cứng hoặc mềm; Có chức năng của đất là điểm tựa (patiṭṭhānarasā); Có biểu hiện là hứng chịu (sampaṭicchanapaccupaṭṭhānā); Có nhân gần là có ba nguyên tố khác (avasesadhātuttayapaṭṭhānā).

Nước (āpo) theo nghĩa chân đế: Nguyên tố nước (āpodhātu) là thể kết của vật chất, kết dính các sắc đồng sanh lại, không để rời rạc. Đặc tính của nước là thẩm thấu (paggharaṇalakkhaṇā); Có chức năng là làm nẩy nở (brūhanarasā); Có biểu hiện là quến tụ (saṅgahapaccupaṭṭhānā); Có nhân gần là ba nguyên tố khác (avasesadhātuttayapadaṭṭhāna).

Lửa (tejo) theo nghĩa chân đế: Nguyên tố lửa (tejodhātu) là thể đốt của vật chất, làm cho các sắc đồng sanh thành thục. Lửa có đặc tính là tánh nóng (uṇhattalakkhaṇā); Có chức năng làm chín muồi (paripācanarasā); Có biểu hiện là nhuần nhuyễn (maddavānuppadānapaccupaṭṭhānā); Có nhân gần là ba nguyên tố khác (avasesadhātuttayapadaṭṭhānā).

Gió (vāyo) theo nghĩa chân đế: Nguyên tố gió (vāyodhātu) là thể động của vật chất, sự chuyển dịch của các pháp đồng sanh. Gió có đặc tính là chuyển động (samīraṇalakkhaṇā); Có chức năng là di chuyển (samudīraṇarasā); Có biểu hiện là thay đổi (abhinīhārapaccupaṭṭhānā); Có nhân gần là ba nguyên tố khác (avasesadhātuttayapadaṭṭhānā).

Chữ mahā là lớn hay đại. Bhūta là sự hiện hữu, hiển bày, hiển sinh. Thường được dịch là tứ đại hay tứ đại chủng như cách nói “tứ đại bất hoà” hay “địa đại, thuỷ đại, hoả đại, phong đại”. Ngoài ra còn gọi là bốn đại chủng. Có lẽ chữ tứ đại dường như chỉ nói tới mahā nên chưa “hết ý” nên dịch là đại hiển cho đủ nghĩa chữ mahābhūta. Nên lưu ý chữ đại trong “đại hiển” là tỉnh từ trong lúc chữ đại trong “tứ đại” là danh từ.

Không nên hiểu tứ đại là bốn thứ vật chất riêng biệt mà là “bốn thành tố của tất cả vật chất từ hạt vi trần tới một hành tinh khổng lồ”. Có thể gọi là bốn thành tố của bất cứ đơn vị vật chất nào. Nói cách khác không thể có thành tố nầy mà không có thành tố kia. Địa đại là thành tố chiếm ngự không gian dù cứng hay mềm; thuỷ đại là thành tố gắn kết của vật chất; hoả đại là nhiệt lượng dù nóng hay lạnh; phong đại thành tố hằng chuyển như sự liên tục chuyển động của cực âm và cực dương trong tất cả nguyên tử.

Bảo rằng có sự khác biệt khi nói về tứ đại giữa Kinh Tạng và Thắng Pháp Tạng là không chính xác. Tứ đại nói theo Thắng Pháp là nói theo vĩ mô (trong một hạt bụi hay ngay cả một nguyên tử cũng có bốn đại). Trong lúc Kinh Tạng nói cả ba phương diện:

a.    Thường thức (địa đại là núi non, đất đá …v.v…; thuỷ đại là nước của sông ngòi, biển cả …v.v…; hoả đại là lửa củi, lửa rừng …v.v…; phong đại là giông, là gió …v.v…)

b.    Thân quán (điạ đại là cơ phận của thân thuộc thể rắn như thịt, gân, xương…v.v…; thuỷ đại là thành phần của thân thuộc thể loãng như mật đàm, mủ, máu…v.v…; hoả đại là chất ấm như hơi nóng của thân; phông đại là thành phần thuộc khí như như hơi thở…v.v…)

c.     Bản thể vĩ mô là cách hiểu giống như định nghĩa tứ đại theo Thắng Pháp.

Ba cách hiểu về tứ đại trên đều được đề cập trong Đại Kinh Thí Dụ Dấu Chân Voi, Trung Bộ, do ngài Sāriputta giảng cũng như rất nhiều bài kinh khác trong Kinh Tạng.

 

Biên soạn giáo trình: Tỳ kheo Giác Đẳng

@@@@@

 

I. Giới thiệu về tính năng mới của Room Level DELUXE

-   Hi-Fi Audio & Multichannel (Up to 3 Speakers at once)

-      Hi-Fi là từ viết tắt của “high fidelity”, có nghĩa là độ chân thực cao. Khi nói “âm thanh Hi-Fi” tức là âm thanh có độ chân thực cao, sống động, không bị méo âm hoặc bị lẫn tạp âm và gần như không có gì khác so với âm thanh gốc.

-      Multichannel (cho phép người dùng có thể kết nối nhiều kênh âm thanh cùng lúc ‘Room Level DELUXE cho phép sử dụng 3 kênh âm thanh cùng lúc’

     Minh hoạ về Multichannel

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II.Quy tắc chung khi sử dụng Multichannel:

-   TT Giác Đẳng với vai trò điều hợp sẽ bật micro để điều hợp thảo luận và TT Tuệ Siêu – TT Tuệ Quyền – TT Pháp Tân – TT Pháp Đăng – Sư Nguyên Thông sẽ đảm trách vai trò là người trả lời và chư vị khi được thỉnh mời thì trực tiếp bật micro để người điều hợp biết là mình có thể tham gia mà không cần phải gửi text trên Room. Khi câu thảo luận được nêu ra hoàn tất thì chư vị có thể bắt đầu trả lời luôn mà không cần phải chờ đợi như trước. (Những ngày qua TT Tuệ Siêu đã sử dụng rất quen thuộc tính năng nầy).

-   Các MC có thể cầm micro liên tục khi dẫn chương trình cho đến khi đọc nội dung bài học mà không cần phải tắt micro.

-   Ví dụ: TT Tuệ Siêu là vị dẫn nhập cho chương trình mỗi ngày và với Multichannel thì khi nghe lời thỉnh mời TT Tuệ Siêu sẽ chủ động bật micro mà không cần chờ MC ‘hỏi Ngài có nghe âm thanh rõ không or phải cho biết tín hiệu’.

-   Các MC là “admin @ (A)” hoan hỷ lưu ý vì có thể cầm 3 micro cùng lúc nên phải để ý những người tham gia nếu thấy có tín hiệu cầm micro thì dùng chức năng (hạn chế or bỏ qua thành viên).