|
BÀI HỌC HẰNG NGÀY Thứ Hai, 09 tháng 10, 2023
MÔN HỌC PHẬT PHÁP CƠ BẢN
Phần III: Ứng Dụng Lời Phật Dạy
- ĐỜI SỐNG TỐT ĐẸP CỦA NGƯỜI CƯ SĨ.
Đức Phật
có những lời dạy mang lại lợi lạc cho mọi tầng lớp trong
xã hội. Một bộ phận lớn của kinh điển ghi lại lời day
cho hàng xuất gia hay những người chuyên tâm tu tập. Tuy
vậy không ít lời Phật dạy dành cho hàng tại gia cư sĩ
hay có thể ứng dụng bời cả hai giới xuất gia và tại gia.
Nên hiểu
chữ “pháp – dhamma” còn có nghĩa là những định luật tự
nhiên đem lại hạnh phúc, lợi lạc nếu biết ứng dụng. Sống
đúng pháp cũng có nghĩa là sống đúng cách. Thí dụ như
một người nấu một nồi cơm ngon là do biết rõ về loại gạo
nên nấu với nước và lửa bao nhiêu là thích hợp.
Từ những
lời dạy rõ ràng, cụ thể của Đức Phật, một người có hiểu
biết tự tìm ra cách áp dụng thích hợp với bối cảnh sống
cá nhân của mình. Những áp dụng thiếu linh động biến
Phật Pháp trở thành giáo điều hay là lập luận để chỉ
trích là điều nên tránh. Có thể hiều với thí dụ một
người học võ học các bài quyền theo thứ lớp nhưng khi sử
dụng trực chiến thì tuỳ theo tình thế thực tế mà thi
triển.
Phật
pháp có thể được chiêm nghiệm qua kinh điển mà cũng có
thể qua thiên nhiên hay đời sống thực tế. Có những
nguyên tắc cơ bản nếu được lãnh hội và áp dụng thì tránh
được những sai lầm đi ngược với lời Phật dạy. Có thể đơn
cử nguyên tắc về thiện ác qua chuẩn mực: “Cái gì lợi lạc
cho người, cho mình, cho cả hai thì đó là thiện. Cái gì
gây tổn hại cho người, cho mình, hay cho cả hai đó là
bất thiện”.
Trích
đoạn sau đây từ Kinh Huấn Thị Sigālaka
(Siṅgālasutta) hay Kinh Lễ Bái Sáu Phương, Trường
Bộ là một dẫn chứng về sự ứng dụng Phật Pháp trong đời
sống hằng ngày của người tại gia cư sĩ. Một thời đức Thế Tôn trú tại chùa Trúc Lâm gần thành Vương Xá. Vào buổi sáng Ngài đắp y mang bát đi khất thực. Lúc bấy giờ đức Thế Tôn trông thấy thanh niên Sin Ga La lễ bái sáu phương đông nam tây bắc trên dưới, Ngài hỏi tại sao làm thế. Sin Ga La trả lời: khi thân phụ lâm chung nhắn nhủ phải thường lễ bái sáu phương. Ðức Thế Tôn dạy rằng: Cách thức lễ bái sáu phương trong đạo lý thánh hiền không giống như vậy.
Thanh niên Sin Ga La thỉnh cầu đức Phật giảng dạy đạo lý ấy. Ðức Phật dạy
rằng:
………….
Nghe đức
Thế Tôn dạy như vậy, thanh niên Sin Ga La bày tỏ niềm
hoan hỷ: thật vi diệu, bạch đức Thế Tôn, Chánh Pháp được
giảng dạy như người lật lên những gì bị úp xuống, phơi
bày những gì bị che phủ, chỉ đường cho người lạc lối,
đem ánh sáng vào chỗ tối. Con xin quy y Phật, con xin
quy y Pháp, con xin quy y Tăng. Xin Ngài nhận biết cho
con là đệ tử từ nay cho đến trọn đời.
Bài kinh
nầy cho thấy tất cả quan hệ trong cuộc sống đều nên lưu
tâm. Và những lời Phật dạy ở đây cũng dẫn dắt chúng ta
từ cái nhìn tín ngưỡng dân gian chuyển thành thiện pháp
thiết thực trong đời sống hằng ngày. Sống tốt đẹp phần
nào được lợi lạc phần đó. Thiện pháp hay chánh pháp có
thể nhận ra từ nhiều chiều kích khác nhau. Biên soạn: Tỳ kheo Giác Đẳng |