Punnapāti (Jātaka #53)

Tatheva puṇṇā pātiyo,
Aññāyaṃ vattate kathā.
Ākāraṇena jānāmi,
Na cāyaṃ bhaddikā surāti.
Rượu ngon vẫn đầy chén
Sự việc hẳn khác thường
Ta biết biểu hiện ấy
Cho thấy chẳng tốt lành

Câu chuyện trong thời của Đức Phật

Phú gia Cấp Cô Độc là một đệ tử của Đức Phật được nhiều người biết đến. Một lần ông đi vào triều gặp nhà vua. Do phép tính cách tự nhiên của công việc, ông khoác một áo choàng và đeo một chiếc nhẫn. Y phục và trang sức đều là những thứ sang trọng. Khi đi ngang qua một con đường, ông Cấp Cô Độc gặp một số người bày một bàn nhậu với rượu và các món ăn. Họ nói rất hâm mộ ông và muốn sẳn bữa gặp ông nên mời thưởng thức mỹ tữu và thức ăn ngon. Nhìn những người nầy và rượu thịt, Ông biết đằng sau là mưu kế bỏ thuốc mê vào rượu để ám toán. Hơn nữa, bản thân ông là một vị thánh tu đà huờn nên không bao giờ uống rượu. Lẽ ra thì ông bỏ đi nhưng để cảnh cáo những người nầy Ông nói lời thách thức bảo họ uống trước. Vì trong rượu có thuốc mê nên những người mời không ai uống và đều bỏ đi.

Sau khi xong việc ông Cấp Cô Độc đến bái kiến Đức Phật và kể lại câu chuyện. Đức Thế Tôn dạy rằng trong một kiếp trước, chính những người này cũng đã cố lừa ngài theo cách tương tự.

Câu chuyện xa xưa

Trong kiếp xa xưa, Bồ Tát từng là một vị quan thủ khố của hoàng gia. Một ngày nọ, trên đường ngài đi đến chầu vua gặp một số người đon đả mời uống rượu được nói là mỹ tữu hiếm có. Bồ tát trả lời rằng có việc quan trọng phải làm không thể say sưa gặp vua.

Cũng đoạn đường đó sau khi xong việc quay về tư dinh, Bồ tát lại gặp những người buổi sáng đã mời rượu. Một mâm thức ăn thịnh soạn và những chung rượu đầy được bày ra. Thoạt nhìn thì Ngài đã nhận ra rằng sau những lời mời là mưu đồ bất chính. Những bợm nhậu nếu có rượu ngon khó lòng giữ nguyên từ sáng tới chiều để đãi khách không quen. Việc bày biện tươm tất thường không phải là kiểu cách của những người ghiền rượu bình dân. Hơn nữa rượu trong chén có màu sắc  khác hơn rượu bình thường. Tất cả cho thấy có mưu đồ đen tối sau những lời mời nhiệt tình. Đúng ra chỉ cần từ chối rồi bỏ đi, nhưng Bồ tát thấy nên cảnh tỉnh nhóm người xấu bằng cách cho họ biết âm mưu bại lộ. Nghĩ vậy Ngài thốt lên bài kệ:

Rượu ngon vẫn đầy chén
Sự việc hẳn khác thường
Ta biết biểu hiện ấy
Cho thấy chẳng tốt lành

Trong phút chốt cả bọn mời rượu đều biến đâu mất.

Người trí là người thấy được hiểm họa sau vị ngọt, nhất là đối với những thứ quá tốt, quá hấp dẫn.