CHƯƠNG 1. TƯƠNG ƯNG CHƯ THIÊN, PHẨM ĐOẠN (S.i, 43) .

Bài 6. Kinh Không Già (Najīratisuttaṃ) - CHƯỚNG DUYÊN NỘI TẠI CỦA HÀNH GIẢ

Ngưòi đời đối với sự phấn đấu xây dựng thường sợ ngoại chướng hơn nội ma. Với người tư tập thì ngược lại: nội ma đáng sợ hơn ngoại chướng. Khi nói đến tu tập thì người ta cũng đặt nặng sự phân biệt thiện ác. Tuy vậy có những điều thoạt nói tới không phải là ác nhưng rất tai hại cho sự tu tập như thụ động, không phấn đấu.. là tiêu tán năng lượng tu tập. Khi nghĩ tới thân xác lão hoá theo thời gian và nội tâm luôn bị chi phối bởi nhiều ma chướng thì hành giả không thể không ra sức phấn đấu đêm ngày.

[Vị Thiên]

‘‘Kiṃ jīrati kiṃ na jīrati, kiṃsu uppathoti vuccati;
Kiṃsu dhammānaṃ paripantho, kiṃsu rattindivakkhayo;
Kiṃ malaṃ brahmacariyassa, kiṃ sinānamanodakaṃ.
‘‘Kati lokasmiṃ chiddāni, yattha vittaṃ [cittaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] na tiṭṭhati;
Bhagavantaṃ puṭṭhumāgamma, kathaṃ jānemu taṃ maya’’nti.

-- Ai già, ai không già?
Thế nào gọi phi đạo?
Vật gì chướng ngại pháp?
Vật gì đêm ngày diệt?
Vật gì uế Phạm hạnh?
Vật gì tắm không nước?
Ðời bao nhiêu lỗ trống,
Trên ấy, tâm không trú?
Con đến hỏi Thế Tôn,
Mong biết câu trả lời!

[Thế Tôn]

‘‘Rūpaṃ jīrati maccānaṃ,
nāmagottaṃ na jīrati;
Rāgo uppathoti vuccati.
‘‘Lobho dhammānaṃ paripantho,
 vayo rattindivakkhayo;
Itthī malaṃ brahmacariyassa,
etthāyaṃ sajjate pajā;
Tapo ca brahmacariyañca,
taṃ sinānamanodakaṃ.
‘‘Cha lokasmiṃ chiddāni,
yattha vittaṃ na tiṭṭhati;
Ālasyañca pamādo ca,
anuṭṭhānaṃ asaṃyamo;
Niddā tandī ca te chidde,
sabbaso taṃ vivajjaye’’ti.

-- Sắc hữu tình bị già,
Danh tánh lại không già,
Tham dục gọi phi đạo,
Tham ái, chướng ngại pháp.
Tuổi tác đêm, ngày diệt,
Nữ nhân uế Phạm hạnh,
Ðắm trước trong uế này,
Là toàn thể chúng sanh.
Khổ hạnh và Phạm hạnh,
Là tắm không cần nước,
Sáu lỗ trống ở đời,
Trên ấy, tâm không trú,
Biếng nhác và phóng dật,
Uể oải, không tự chế,
Thụy miên và hôn trầm,
Cả sáu lỗ trống này,
Cần ly khai tất cả.

Bản hiệu đính:

[Vị Thiên]

Cái gì bị già nua?
Cái gì không bị già?
Cái gì là lạc lối?
Cái gì là chưóng ngại?
Cái gì mòn ngày đêm ?
Cái gì nhơ phạm hạnh?
Cái gì tắm không nước?
Đời bao nhiêu lỗ thủng
Ở đấy khiến thất thoát
Con bạch hỏi Thế Tôn
Mong biết câu trả lời.

[Thế Tôn]

Thân chúng sanh bị già
Danh tánh thì không già
Dục tham là lạc lối
Ham muốn là chướng ngại
Tuổi tác mòn ngày đêm
Nữ nhân nhơ phạm hạnh
Khiến lòng người vướng luỵ
Khắc kỷ và phạm hạnh
Chính là tắm không nước
Đời có sáu lỗ thủng
Ở đấy khiến thất thoát:
Biếng nhác và giãi đãi
Thụ động, không tự chế
Dã dượi và mê ngủ
Với sáu lỗ thủng nầy
Hãy cố tránh tất cả.

Rūpa = sắc, ở đây chỉ cho thân xác
Jīrati= lão hoá, già nua, suy tàn
Macca = người, chúng sanh, loài có sanh có tử
Nāmagotta = danh tánh và tộc tánh, tên tuổi và dòng dõi
Rāgo = dục tham
uppathoti = sai đường, lạc lối
vuccati = được nói
Lobho = tham cầu
Paripantho = chướng ngại
vayo = tuổi tác, hành trình, sự hao mòn
rattindivakkhayo; = hao mòn ngày đêm
Itthī = nữ nhân
Mala= uế nhiễm, làm dơ
Brahmacariya = phạm hạnh, đời sống độc thân, sự tịnh tu
sajjate = vướng mắc, hệ luỵ
pajā = loài người, thế hệ
Tapo = thiền định, khắc kỷ
Sinānamanodakaṃ = (sināna + anodakaṃ)= tắm không cần nước
Cha = 6
Loka = đời, thế gian
chiddāni = lỗ thũng, lỗ mội, chỗ rĩ nước
yattha vittaṃ na tiṭṭhati = nơi mà sự giàu có hay năng lượng bị thất thoát.
Ālassa = biếng nhác
pamāda = giãi đãi, buông thả, chễnh mãng
anuṭṭhāna = thụ động, không phấn chấn
asaṃyama = không tự chế, không tự chủ
Niddā = mê ngủ
tandi = dã dượi
sabbaso taṃ vivajjaye = hãy loại bỏ tất cả pháp ấy

Theo Sớ giải thì sáu pháp: Biếng nhác, giãi đãi, thụ động, không tự chế, dã dượi và mê ngủ (ālassa, pamāda, anuttḥāna, asaṃama, niddā, tandi) được gọi là lỗ thủng  (chiddāni) vì khiến nội lực và thiện pháp của tâm không an lập được.

Thân xác và thể lực mai một không như tên tuổi, dòng tộc. Sự dính mắc, truy cầu khiến hành giả đánh mất hướng đi chân thực. Sự sống ngắn dần theo ngày đêm trôi qua. Với người tu tập thì sắc dục, hay sự chi phối bởi người khác phái, khiến tâm tư uế nhiễm. Thanh tịnh hoá bằng thiền định và sống phạm hạnh là tắm không cần nước. Và cần lưu tâm những “lỗ thủng” khiến năng lực nội tại bị thất thoát.