BÀI HỌC HẰNG NGÀY

Thứ Hai, ngày 10, tháng 08, 2026

MÔN HỌC THẮNG PHÁP

ĐẦU ĐỀ TAM

(TIKAMĀTIKĀ)

XXI. TAM ĐỀ CẢNH NỘI PHẦN – AJJHATTARAMMAṆATIKA.

Tam đề cảnh nội phần là đầu đề chiết bán (adhiladdhanāmatika) - Chi pháp vô dư (sappadesatika).

Tam đề cảnh nội phần có ba pháp:

a. Các pháp có cảnh nội phần (ajjhattarammaṇā dhammā)

b. Các pháp có cảnh ngoại phần (bahiddhārammanā dhammā)

c. Các pháp có cảnh nội ngoại phần (ajjhattābahiddhārammaṇā dhammā).

a. Các pháp có cảnh nội phần (ajjhattarammaṇā dhammā) là những tâm và tâm sở biết cảnh nội phần, tức là biết cảnh thuộc nội thân, biết cảnh thuộc cá nhân.

Chi pháp trong nầy là pháp biết cảnh nội phần nhất định là 3 tâm Thức vô biên xứ, 3 tâm Phi tưởng phi phi tưởng xứ, cùng 30 tâm sở tương ưng. Pháp cũng biết cảnh nội phần nhưng bất định là 2 tâm thông, 54 tâm dục giới cùng 49 tâm sở tương ưng (trừ tâm sở tật và 2 tâm sở vô lượng phần).

b. Các pháp có cảnh ngoại phần (bahiddhārammanā dhammā) là những tâm và tâm sở biết cảnh không thuộc về nội thân mà thuộc về ngoại thân.

Chi pháp trong câu nầy là pháp biết cảnh ngoại phần nhất định là 15 tâm sắc giới, 3 tâm không vô biên xứ, 40 tâm siêu thế, cùng 38 tâm sở tương ưng. Pháp cũng biết cảnh ngoại phần nhưng bất định là 2 tâm thông và 54 tâm dục giới, cùng 52 tâm sở tương ưng.

c. Các pháp có cảnh nội ngoại phần (ajjhattābahiddhārammaṇā dhammā) là những tâm và tâm sở vừa biết được cảnh nội phần, vừa biết cảnh ngoại phần.

Chi pháp trong câu nầy là pháp biết cảnh nội ngoại phần là những pháp bất định biết cảnh nội phần và những pháp bất định biết cảnh ngoại phần. Như là 2 tâm thông, 54 tâm dục giới cùng với 49 tâm sở tương ưng (trừ tật và 2 vô lượng phần).

Chú giải:

2 tâm thông và 54 tâm dục giới là pháp có thể biết cảnh nội phần, có thể biết cảnh ngoại phần, có thể biết cảnh nội ngoại phần.

3 tâm Vô sở hữu xứ không nên nói là pháp biết cảnh nội phần hay biết cảnh ngoại phần hay biết cảnh nội ngoại phần.

Sắc pháp và níp bàn là pháp bất tri cảnh.

Tỳ kheo Tuệ Siêu biên soạn.

@@@@@

Bài học lưu trữ

Bài học lưu trữ năm  2026- | 12 | 11 | 10 | 09 | 08 | 07 | 06 | 05 | 04 | 03 | 02 | 01

Bài học lưu trữ năm  2025- | 12 | 11 | 10 | 09 | 08 | 07 | 06 | 05 | 04 | 03 | 02 | 01

Bài học lưu trữ năm  2024- | 12 | 11 | 10 | 09 | 08 | 07 | 06 | 05 | 04 | 03 | 02 | 01

Bài học lưu trữ năm  2023- | 12 | 11 | 10 | 09 | 08 | 07 | 06 | 05 | 04 | 03 | 02 | 01

Bài học lưu trữ năm  2022- | 12  | 11 | 10 | 09 | 08 | 07 | 06 | 05 | 04 | 03 | 02 | 01